Wnioski o przyznanie Medalu Niepodległości Wandy Polkowskiej-Markowskiej syg. CAW WBH Polkowska-Markowska Wanda MN 23.12.1933 z zasobu Centralnego Archiwum Wojskowego Wojskowego Biura Historycznego. W Centralnym Archiwum Wojskowym znajdują się aż trzy wnioski Babci Wandy Polkowskiej-Markowskiej o przyznanie Medalu Niepodległości. Są niemal identyczne: dwa z nich nie różnią się treścią, natomiast trzeci jest napisany w trzeciej osobie i zawiera więcej szczegółów dotyczących harcerstwa w Petersburgu. Wnioski różnią się też nieznacznie w części 7. Nazwiska i dokładne adresy świadków, którzy mogą stwierdzić prawdziwość pracy niepodległościowej. Na dwu podaniach znajdują się podpisy członków komisji i adnotacja o przyznaniu Medalu Niepodległości.

Dyplom i Medale Niepodległości

Odnalezienie dokumentów zostało opisane w kilku artykułach
Centralne Archiwum Wojskowe
Druga wizyta w CAW – przeglądanie akt
Polska młodzież w Petersburgu

Zgoda na wykorzystanie materiałów archiwalnych z dnia 28 sierpnia 2018 nr 3762

Treść pierwszego wniosku o Medal Niepodległości

Centralne Archiwum Wojskowe
im. mjr. Bolesława Waligóry
syg. MN 23.12.1933 r. Polkowska-Markowska Wanda

6. Dokładny życiorys i przebieg pracy ideowo-niepodległościowej
Urodziłam się dn. 20/VII 1898 roku w Klińcach gub. Czernichowskiej. Wychowałam się i kształciłam w Petersburgu, gdzie uczęszczałam do katolickiej pensji św. Katarzyny, którą ukończyłam w r. 1916.
Począwszy od klasy V, a więc r. 1912, należałam do polskich organizacji uczniowskich, których celem było skupianie polskiej młodzieży i krzewienie wśród nich ideałów polskich. Należałam przez 3 lata do Zarządu Koła Bratniej Pomocy i Koła Samokształcenia. W tej ostatniej organizacji byłam przez rok wiceprzewodniczącą. W r. 1914/15 zostałam przyjęta do Peta i pracowałam w nim do rozwiązania go na terenie Petersburga w r. 1916/17. Od 1915 roku pracowałam b. czynnie w harcerstwie, będąc jedną z jego założycielek na terenie Petersburga. Harcerstwo petersburskie pracowało przede wszystkim w kierunku budzenia narodowego młodzieży i przygotowywania jej do pracy nad odbudowywaniem Ojczyzny. W harcerstwie byłam kolejno zastępową, hufcową i drużynową. Wypadki wojenne sprawiły, że cały prawie rok 1918 spędziłam wraz z rodziną w Finlandii, odcięta zupełnie od wszelkiej styczności ze sprawami polskimi. Po powrocie do Kraju w końcu października 1918 roku i zapisaniu się na Uniwersytet w Warszawie, zgłosiłam się natychmiast do pracy dla wojska zorganizowanej przez akademiczki i ukończyłam 3 miesięczny sanitarny kurs.
Wobec jednak nadmiaru sanitariuszek i trudności uzyskania przydziału dla niemedyczek, przerzuciłam się do pracy ideowej wśród młodzieży w harcerstwie, jako drużynowa jednej z drużyn, a następnie stojąc na czele Pogotowia Harcerskiego, pracującego dla wojska.
W r. 1920 w końcu kwietnia na wiecu akademiczek zgłosiłam wniosek, aby wszystkie akademiczki posiadające wykształcenie sanitarne wyjechały natychmiast na front i sama zgłosiłam się natychmiast do Czerwonego Krzyża i po 2 tygodniowej praktyce w szpitalu Mokotowskim wyjechałam dn. 15/V na front, przydzielona wraz z 5 innymi akademiczkami do 505 szpitala polowego. Z powodu rozbicia szpitala przez Budionnego koło Berdyczowa znalazłam się dn. 23 VI w Warszawie, skąd natychmiast pojechałam do Krakowa, gdzie szpital miał się na nowo organizować. Przez ten czas pracowałam jako siostra, w wojskowym garnizonowym szpitalu w Krakowie. Wobec zbliżania się bolszewików do Warszawy a braku intensywnej pracy w Krakowie, pojechałam do Warszawy i w dniach 19-23 sierpnia pracowałam jako sanitariuszka w [nieczytelne] koło Radzymina i następnie w czołówce akademickiej sanitarno-żywnościowej.
Wobec skurczenia się frontu nie mogłam dostać przydziału do szpitala polowego, więc wstąpiłam jako siostra do szpitala Czerwonego Krzyża Nr 3 w Warszawie, gdzie pracowałam od 5 IX do 5 XI 1920 r. t.j. do chwili likwidacji szpitala.
W maju 1921 r. na wiadomość o powstaniu na Śląsku zgłosiłam się do Stow. im. Piłsudskiego i wyjechałam na Śląsk jako kierowniczka jednej z czołówek Pomocy Ślązaków Tow. Pracowałam ram od 15 VI do 15 VII 1921 r.

7. Nazwiska i dokładne adresy świadków, którzy mogą stwierdzić prawdziwość pracy niepodległościowej.

Pracę w Pecie i w Kole Samokształcenia na terenie Petersburga mogą potwierdzić:

Michał Łubieński – radca Ministerstwo Spraw Zagranicznych Filtrowa 75 Warszawa

Leon Tyszyński – kapitan W.P. Batalion Elektro-techniczny. N. Dwór koło Modlina

Pracę w harcerstwie petersburskim

Franciszek Skąpski – Topolowa 6 Warszawa

Pracę w harcerstwie warszawskim

Jadwiga Falkowska – Liceum Krzemienieckie

Praca w wojsku j. poświadczona przez papiery (Polskie Towarzystwo Czerwonego Krzyża Wydział Sióstr. dn 11/XI 1920 r. N 8439 i inne)

Praca na Śląsku: Zaświadczenie Tow. im. Piłsudskiego 8/X 1921 r. N 1722 oraz osoby:

Jadwiga Wojciechowska z domu Kochanowska Grójecka 40 m 29

Daniłowska córka pisarza Gustawa Daniłowskiego (Warszawa Wilcza 12)

8. Uwagi i Podpisy Komisji:

Medal
Nieczytelne podpisy.

Wanda Polkowska-Markowska Wnioski o Medal Niepodległości 1
Wanda Polkowska-Markowska Wnioski o Medal Niepodległości 2

Treść trzeciego wniosku o Medal Niepodległości

Centralne Archiwum Wojskowe
im. mjr. Bolesława Waligóry
syg. MN 23.12.1933 r. Polkowska-Markowska Wanda

6. Dokładny życiorys i przebieg pracy ideowo-niepodległościowej
Urodziła się w r. 1898 w Klińcach gub. Czernihowskiej. Gimnazjum ukończyła w Petersburgu w r. 1916. W r. 1918 wstąpiła na Uniwersytet w Warszawie. Po ukończeniu studiów w 1926 r. rozpoczęła pracę pedagogiczną.
Pracę społeczną rozpoczęła w szkole średniej w r. 1913 w tajnych organizacjach uczniowskich w Petersburgu, należała do Kasy Bratniej Pomocy i Koła Samokształcenia pełniąc przez pewien czas (1-2 lata) obowiązki członka prezydium w Kasie i wiceprezesa w Kole. Obie organizacje maiły na celu skupiać młodzież polską i krzewić w niej ideały narodowe przez naukę historii, obchody itp. W r. 1915 została przyjęta do Petu – w którym pracowała przez 2 lata do jego likwidacji.
W r. 1915 została wysłana na Kurs harcerski koło Wilna, po ukończeniu którego została jedną z najczynniejszych organizatorek założycielek ruchu harcerskiego w Petersburgu, ruchu, który objął wielkie rzesze młodzieży i mial charakter wybitnie narodowo-niepodległościowy. Do pracy harcerskiej wniosła gorący zapał, żywą inteligencję, głęboką ideowość i całkowite oddanie poruszanym zadaniom. W harcerstwie zajmowała kolejno stanowiska zastępowej, plutonowej i drużynowej, organizowała pracę harcerską na rzecz jeńców polskich i uchodźców.
W r. 1918 po przyjeździe do kraju kończy kurs sanitarny i pracuje w harcerstwie jako drużynowa przyboczna komendantki oraz Komendantka Pogotowia Harcerskiego, pracującego dla żołnierzy.
W kwietniu 1920 r. na zebraniu akademiczek postawiła wniosek, aby wszystkie akademiczki posiadające wykształcenie sanitarne zgłosiły się natychmiast do pracy sanitarnej na froncie. W maju 1920 została przydzielona do szpitala polowego nr 5 i udala się na front. Z powodu rozbicia szpitala pod Berdyczowem została przydzielona jako sanitariuszka do szpitala okręgowego w Krakowie.
W czasie bitwy warszawskiej pracowała na placówkach sanitarnych pod Warszawą, poczem wobec nieprzyjęcia do służby frontowej z powodu nadmiaru ludzi zgłosiła się do szpitala Czerwonego Krzyża N 3 dla wojska w Warszawie. Pracuje w nim do likwidacji szpitala 5/XI 1920 r.
W czerwcu 1921 udaje się w ramach Tow. im Piłsudskiego na Śląsk jako kierowniczka jednej z [nieczytelne] żołnierskich dla powstańców i pracowała w ciągu [nieczytelne] do likwidacji placówki.

7. Nazwiska i dokładne adresy świadków, którzy mogą stwierdzić prawdziwość pracy niepodległościowej.
Pracę w tajnych organizacjach uczniowskich w Petersburgu mogą potwierdzić

Michał Łubieński – radca Ministerstwo Spraw Zagranicznych Warszawa, Filtrowa 75

Leon Tyszyński – kapitan W.P. Modlin

Pracę w harcerstwie w Petersburgu:
dr. Zofia Olszamowska – Skowrońska Fałata 4 m.6
Franciszek Skąpski, Warszawa

Pracę w harcerstwie w Warszawie
dr. Jadwigaa Falkowska – Krzemieniec – Liceum
Marja Wocalewska (Ministerstwo Oświaty referat harcerski

Pracę w inst, wojskowych i na Śląsku potwierdzają dokumenty:
P. Tow. Czerw. Krzyż wydz. Sióstr N 8439 r 1920.
Tow. im J Piłsudskiego Zarząd Główny 1921 r. N 1722

8. Uwagi i Podpisy Komisji:

Medal 5/10.33
Nieczytelne podpisy.

Wanda Polkowska-Markowska Wnioski o Medal Niepodległości 3

Wanda Polkowska-Markowska Wnioski o Medal Niepodległości 4

Źródło:
Centralne Archiwum Wojskowe link syg. MN 23.12.1933 r. Polkowska-Markowska Wanda
Cytowanie:
Wnioski o przyznanie Medalu Niepodległości Centralne Archiwum Wojskowe syg. CAW WBH Polkowska-Markowska Wanda MN 23.12.1933 z zasobu Centralnego Archiwum Wojskowego Wojskowego Biura Historycznego.

Wanda Polkowska-Markowska Dyplom Medalu Niepodległości
Wanda Polkowska-Markowska Dyplom Medalu Niepodległości

Informacje o nowościach na blogu

Aby otrzymywać informację o nowych wpisach proszę podać adres poczty i nacisnąć "Zapisz mnie"

Będę wysyłał informacje wyłącznie w związku z tekstami umieszczonymi na stronie i produktami genealogicznymi np: książkami, ofertami muzeów, archiwów, imprez itp. W każdej chwili można wycofać udzieloną zgodę.

Kliknięcie przycisku "Zapisz mnie" oznacza akceptację

Polityki prywatności

Holler Box