Na dniach będzie dostępna książka „Dziwne jest serce kobiece… Wspomnienia galicyjskie” będąca opracowaniem pamiętnika, wspomnień, którego autorką był Zofia z Odrowąż-Pieniążków Skąpska. Wspomnienia przepisał z rękopisu oraz wstęp, komentarze, przypisy napisał wnuk autorki Rafał Skąpski. Jego autorstwa są również drzewa genealogiczne oraz wybór ilustracji. Pamiętnik nie tylko przybliża nam zwyczaje panujące wśród galicyjskiej inteligencji na przełomie XIX i XX wieku, a także jest interesujący i to nie tylko dla rodziny. Nie był to debiut literacki Autorki. Publikowała już kilka lat po wyjściu za mąż pod pseudonimem Zofia Odrowąż.

Bardzo rzadko się zajmuję swoją galicyjską rodziną. Po prostu się nie odważam. Nam w Warszawie prawie wszystko przepadło, a tam, w Małopolsce, zachowało się bardzo, ale to bardzo dużo. Spotykając tamtejszą rodzinę, zachwycam się starymi albumami, wspomnieniami zapisanymi (np. wspomnienia Kazimierza Bajera) lub tylko zapamiętanymi i przekazywanymi z pokolenia na pokolenia. Pamięć rodzinną pomagają podtrzymać stare meble, przy których zasiadali przodkowie, zastawa z której jedli oraz różne bibeloty. Nam się to wszystko spaliło, a jak nie spaliło, to zostało zabrane czy ukradzione. Oczywiście i tu i tam są pewne odstępstwa od reguły, ale en masse różnice są znaczne.

Rodziny Skąpskich i Miszke (Mischke)

O koligacjach moich przodków Miszke ze Skąpskimi wiedziałem od dawna. Najpierw odnalazłem wspomnienia Antoniego Skąpskiego, „Pamiętnik dla moich dzieci i wnuków ” znajdujący się w zbiorze Nadziei Promienie opublikowanym przez Wydawnictwo Literackie w 1978 roku. Następnie natrafiłem na artykuł Rafała Skąpskiego „Fotografie ze starego albumu: bracia Skąpscy w Powstaniu Styczniowym”, a ostatnio mieliśmy przyjemność widzieć się już osobiście.

Zofia z Odrowąż Pieniążków Skąpska Drzewo genealogiczne Skąpskich i Miszke

Powyższy wykres klepsydrowy jest schematyczny, powstał jedynie w celu pokazania zależności rodzinnych pomiędzy moimi przodkami (po prawej stronie wykresu Karol Nikanor Smoliński i Róża Hoffman) z Zofią z Odrowąż-Pieniążków Skąpską (po lewej stronie wykresu, pokolenie wyżej). Przy okazji widać jedną wyższość publikacji w internecie od publikacji książkowych. Powyższe drzewo genealogiczne rodzin, aby było czytelne, należałoby wydrukować je na papierze szerokości ponad 1,5 metra.

Drzewo genealogiczne Franciszka Myszki (później rodzina używała wersji Miszke, a czasem oboczności Mischke) z drzewem genealogicznym Antoniego Skąpskiego łączy się przez 2 pary: Kornelię Skąpską, która wyszła za mąż za sędziego Wirgiliusza Miszkę oraz Emilię Skąpską, która poślubiła brata Wirgiliusza inżyniera budownictwa Hipolita Juliusza (używał imienia Juliusz). Emilia dla Kornelii była kuzynką. Co ciekawe, córka Juliusza Michalina wyszła za mąż za syna Wirgiliusza: Kazimierza. Członkowie rodziny Miszke są w pamiętniku kilkakrotnie wymieniani, a dalsze pokolenia Miszke kuzynów Skąpskich wrysowane w drzewa genealogiczne Antoniego i Franciszka Antoniego.

Zofia z Odrowąż-Pieniążków Skąpska

Zofia urodziła w 1881 roku w Kaliszu. Rodzina jej ojca zajmowała się prowadzeniem różnych przedsięwzięć gospodarczych, wydobywali ropę, przerabiali i sprzedawali. Matka pochodziła z rodziny ziemiańskiej Pobóg-Ruszkowskich. Większość swojego panieńskiego życia spędziła w Krakowie razem z rodzicami. Po ich przedwczesnej śmierci jej wychowaniem zajęły się siostry ojca. Po ślubie z Janem Skąpskim przeniosła się na wieś. Zajmowała się tam obowiązkami związanymi z zarządzaniem domem, ale też znajdowała czas na pracę społeczną oraz kulturalną. Dużo pisała: oprócz pamiętnika publikowała nowele i artykuły. Pamiętnik, niestety przepadł w 1939 roku, ale Autorka na nowo napisała swoje wspomnienia podczas wojny, a następnie kontynuowała swoje zapiski do 1961 roku.

Dziwne jest serce kobiece… Wspomnienia galicyjskie

Zofia z Odrowąż-Pieniążków Skąpska Dziwne jest serce kobiece… Wspomnienia galicyjskie

Tak samo jak Saga ulrichowsko-machlejdowska jest lekturą obowiązkową dla każdego varsavianisty, tak samo pamiętnik Zofii z Odrowąż-Pieniążków Skąpskiej jest lekturą obowiązkową dla wszystkich interesujących się historią inteligencji galicyjskiej. Zarówno ze względu na pokazanie tła historyczno-obyczajowego przełomu XIX i XX wieku, jak i wzorcowo przygotowanych przypisów. Oczywiście, jak każda tego typu książka jest wyposażona w dokładny indeks osobowy (aczkolwiek ja się do niego nie załapałem) liczący ponad 20 stron.

Na okładkach znajdują się recenzje Eustachego Rylskiego, Wiesława Myśliwskiego i Józefa Hena. Najprawdopodobniej zostaną przepisane przez sklepy internetowe, więc ich nie przytoczę.

Porównanie Sagi do książki Dziwne jest serce kobiece … nie jest przypadkowe. Zofia z Odrowąż-Pieniążków Skąpska i Krystyna Machlejd były niemal równolatkami, różnica wieku była minimalna: Zofia urodziła się w 1881 roku, a Krystyna w 1880 roku. Zapiski powstały w tym samym czasie: podczas II wojny światowej, gdy runął świat, w którym żyły. Daty rozpoczęcia zapisywania wspomnień to 7 września 1942 w przypadku Zofii Skąpskiej i wrzesień 1944 w przypadku Krystyny Machlejd. Obie panie równie dokładnie opisały świat, w którym przyszło im żyć. Przyznam się, że ja prawdopodobnie nie byłbym w stanie przytoczyć tylu szczegółów i opisać tylu osób, z którymi przyszło mi się spotkać na drodze swojego życia. A żyję trochę krócej.

Zofia z Odrowąż-Pieniążków Skąpska Dziwne jest serce kobiece… Wspomnienia galicyjskie

Opublikowany przez Maciej A. Markowski

Maciej Adam Markowski - z wykształcenia doktor nauk technicznych, przez większość swojej pracy zawodowej zarządzał marketingiem w korporacjach, a z zamiłowania historyk rodziny. Członek Polskiego Towarzystwa Genealogicznego i członek zarządu Warszawskiego Towarzystwa Genealogicznego.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

50% Complete

Powiadomienia o nowych wpisach

Widzę, że to kolejna wizyta na moim blogu. Może warto otrzymywać informację o nowych wpisach? Jeżeli tak, to proszę podać adres poczty i nacisnąć "Zapisz mnie"

Będę wysyłał informacje wyłącznie w związku z tekstami umieszczonymi na stronie i produktami genealogicznymi np: książkami, ofertami muzeów, archiwów, imprez itp. W każdej chwili można wycofać udzieloną zgodę.

Kliknięcie przycisku "Zapisz mnie" oznacza akceptację

Polityki prywatności

Holler Box

Informacje o nowościach na blogu

Aby otrzymywać informację o nowych wpisach proszę podać adres poczty i nacisnąć "Zapisz mnie"

Będę wysyłał informacje wyłącznie w związku z tekstami umieszczonymi na stronie i produktami genealogicznymi np: książkami, ofertami muzeów, archiwów, imprez itp. W każdej chwili można wycofać udzieloną zgodę.

Kliknięcie przycisku "Zapisz mnie" oznacza akceptację

Polityki prywatności

Holler Box