Wpomnienie o moim przodku Walentym Wyrzyku
Jakub Salinger Etapem z Warszawy do Krasnoufimska, Wydawnictwo Literackie, 1983

Przygotowując post o udziale Walentego Wyrzyku w Powstaniu Styczniowym i jego zesłaniu zauważyłem, że posiadane w zbiorach rodzinnych zdjęcie zesłańców jest identyczne jak zdjęcie zamieszczone na okładce książki Jakuba Salingera „Etapem z Warszawy do Krasnoufimska”. Natychmiast zamówiłem tą pozycję na allegro i wczoraj wieczorem odebrałem.
Książeczka jest formatu serii B5, jak niektórzy może pamiętają, wielkości książeczek z serii żółtego tygrysa. Równie kiepsko wydrukowana w nakładzie 5000 egzemplarzy przez Wydawnictwo Literackie Kraków w 1983 roku.
W większość miejsca zajmuje pamiętnik opisujący drogę jaką odbyli na zesłańcy po powstaniu 1863 w głąb Rosji do Krasnoufimska, ale również jeden z listów w formie dziennika, które wysyłał Jakub Salinger do swojej żony. Właśnie w tym jedynym zachowanym liście z 1866 roku jest informacja o moim przodku.
Na temat Walentego Wyrzyka jest niewiele – w sumie kilka zdań, ale zawierających szalenie ważną informację. Pod datą 11 maja 1866 roku w liście do żony autor pisze: „… wstąpili na herbatę do Wyżyka, a zarazem z nim się pożegnać, gdyż jutro rano wyjeżdża. Doręczyłem mu rb. 13 z prośbą, żeby Tobie, najmilejsze moje Kochanie, oddał …” . Czyli Walenty Wyrzyk spędził na zesłaniu tylko dwa lata! Przypominam, że wyrok w jego sprawie zapadł 19 marca 1864 roku.
Walenty jest również wymieniony w zestawieniu ponad 100 polskich zesłańców po powstaniu 1863 przebywających w tym mieście. Lista dołączona do pamiętnika dołączyłem na końcu wpisu.
Przyznam się, że sam opis drogi na zesłanie lekko mnie zszokował. Zupełnie inaczej wyobrażałem sobie drogę na zesłanie: stołowanie się w restauracjach, herbatki z własnego samowara, przemieszczanie się na wynajętych wozach i saniach zupełnie nie pasuje do obrazów, które miałem w głowie.
W opisie często padają nazwiska innych towarzyszy niedoli, często zidentyfikowane przez opracowujących pamiętnik Państwa Jolanty i Mieczysława Rokoszów. Ich wstęp i przypisy stanowią ważną część tej pracy – znacznie ułatwiają zrozumienie dziennika Jakuba Salingera.

Zesłańcy po powstaniu 1863 spotkani w drodze

Wśród wymienionych osób spotkanych podczas drogi do Krasnoufimska znajdują się następujący zesłańcy po powstaniu 1863: Romuald Godlewski, Ludwik Knapiński, Leopold Zagórski, Charles N. de Lehage, Czesław Chyczewski, Artur Tissot, A. Piotrowski, Leopold Martand, Arcangeli Febo, Antoni Zułciński, Gustave Dupre, Adolf Łubański, Michał Stankiewicz, Władysław Stryjeński, Czesław Zoskowski, Władysław Ibeirich, Adolf Jakimowski, Ignacy Łuba, Bolesław Janiszewski, Wincenty Kowalewski z bratem, Kwiryn Sulimirski, Wojciech Gruszka, Stanisław Frankowski, Grzegorz Maćkiewicz, Ignacy Szlesinger.

Zesłańcy po powstaniu 1863 w Krasnoufimsku

Do pamiętników Salingera dołączona jest lista zesłańców po powstaniu 1863, którą przepisałem, bo może komuś się przydać w poszukiwaniach genealogicznych:

Antonowicz Józef, obywatel ziemski
Babich Wacław, uczeń
Bernatowicz Edward, obywatel ziemski
Bartochowski Seweryn, obywatel ziemski
Benisławski Zygmunt, obywatel ziemski
Borkowski Józef, włościanin
Bogucki Tytus, obywatel ziemski
Bohdanowicz Michał, obywatel ziemski
Bogucki Wojciech, obywatel ziemski
Bułtrym Julian, obywatel ziemski
Bałbaszewski Henryk, profesor
Borejko Józef, szlachcic
Borejko Jan, syn
Bądzyńska Emilia, obywatel ziemski
Bądzyńska Idalia, córka
Chrząstkowski Wilhelm, obywatel ziemski
Chojnoski Wincenty, szlachcic
Czeczkowski Eustachy, uczeń
Cwirko Ludwik, szlachcic
Domicewicz Michał, oficjalista
Żona Michała Domicewicza
Dąbrowski Maurycy, urzędnik
Dąbrowski
Fiszer Roman, uczeń
Folkmann Konstanty, uczeń
Golakowski Michał, uczeń
Grekowicz Michał, wikary
Goszkowski
Hołownia Józef, doktor
Hopen, policjant
Henszel Ludwik, obywatel ziemski
Jatowt Andrzej, obywatel ziemski
Janowicz Antoni, z guberni mińskiej
Jelski Józef, rzeźbiarz
Jelska Anna, żona
Jelski Józef, syn
Kontryn Ignacy, obywatel ziemski
Kosowski Eliasz, obywatel ziemski
Karpiński, kucharz z podolskiej guberni
Kowalski, szlachcic z mohylewskiej guberni
Kółkowski Aleksander, uczeń
Kurkowski Fabian, profesor
Kuszelewski Józef, obywatel ziemski
Kiniewicz Konstanty, komisant (kupiec)
Krukowicz Polikarp, obywatel ziemski
Krasowski Justyn, oficjalista
Krzywkowski Julian, obywatel ziemski
Kiełbsz Ildefons, obywatel ziemski
Kraskowski Julian, obywatel ziemski
Kierewicz Emil z żoną i córką, burmistrz
Leonowicz Michał, oficjalista
Lukum, cieśla
Łomiński Aleksander, oficjalista
Łoboda Wiktor, kapitan
Muśnicki Mieczysław, doktor
Maćkiewicz Feliks, obywatel ziemski
Możejko, oficjalista
Mazurowski Tomasz, oficjalista
Makowski, rymarz
Mistakiewicz Mieczysław, uczeń
Michałowski Seweryn, obywatel ziemski
Nagrodzki Julian, wikary
Niedzielski Julian, uczeń
Niemirski Franciszek, oficjalista
Niemira, szynkarz
Neiman Stanisław, uczeń
Ks. Olechnowicz Stefan, wikary
Oniechimowski Stefan, oficjalista
Ocieczko
Ostromecki
Pawłowski Ksawery, oficjalista
Puacz Leonard, urzędnik
Piłsudski Kalikst, obywatel ziemski z guberni kowieńskiej powiatu rossieńskiego, kuzyn Józefa Piłsudskiego
Pyszyński Leon, uczeń
Pyszyński
Poniatowski Adam, obywatel ziemski z guberni podolskiej powiat lityński
Pluta Konstanty, profesor w 2003 roku korespondencja Katarzyny i Konstantego Plutów z lat 1864-1867 (238 listów oraz fotografie) została wystawiona na aukcji z ceną wywoławczą 1800 zł.
Pilichon Władysław, telegrafista
Romszewicz, szlachcic
Ryk Lucjan, obywatel ziemski
Rokicki Konstanty
Romer Franciszek, obywatel ziemski
Rent, szlachcic
Radomski Henryk, uczeń
Radomski Bolesław, uczeń
Sumorok Antoni, obywatel ziemski
Sumorok Weronika, żona
Nieznana z nazwiska Katarzyna, służąca
Szczucki Antoni, urzędnik
Szczucka Izabela, żona
Onoszka Julia, wychowanica, kuzynka
Szyszkiewiczowa, wdowa
Salinger Jakub, kupiec
Szalewicz Kazimierz, obywatel ziemski
Strebajko Andrzej, uczeń
Samoiło Bolesław, uczeń
Szerzputowski Jan, obywatel ziemski
Sobolewski Michał, szlachcic
Sidorowicz, uczeń z guberni kijowskiej
Ks. Sidorowicz
Urbanowicz z żoną, szlachcic z guberni grodzieńskiej
Wróblewski Stefan, urzędnik
Wróblewska Franciszka, żona
Wyżyk Walenty
Zalewski Antoni, urzędnik
Zacharzewski Julian, geometra
Żarnowski Jan, obywatel ziemski
Strojnowski Roman, obywatel ziemski
Strojnowska Julia, żona
Ksiądz Brosztowicz z siostrą
Jasieński Konstanty, obywatel ziemski
Kulesza, Strzemiński Bronisław, Łoziński Zenon, Łozińska Adolfina, Zieleniewski, Ks. Walicki, Lewicki, Ks. Obrempalsk, Czajkowska.

< — o odkryciu, że mój przodek brał udział w Powstaniu Styczniowym
Kolejne fascynujące dokumenty dotyczące Walentego Wyrzyka uzyskane dzięki prowadzeniu tego bloga –>

Opublikowany przez Maciej A. Markowski

Maciej Adam Markowski - z wykształcenia doktor nauk technicznych, przez większość swojej pracy zawodowej zarządzał marketingiem w korporacjach, a z zamiłowania historyk rodziny. Członek Polskiego Towarzystwa Genealogicznego i członek zarządu Warszawskiego Towarzystwa Genealogicznego.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

50% Complete

Powiadomienia o nowych wpisach

Widzę, że to kolejna wizyta na moim blogu. Może warto otrzymywać informację o nowych wpisach? Jeżeli tak, to proszę podać adres poczty i nacisnąć "Zapisz mnie"

Będę wysyłał informacje wyłącznie w związku z tekstami umieszczonymi na stronie i produktami genealogicznymi np: książkami, ofertami muzeów, archiwów, imprez itp. W każdej chwili można wycofać udzieloną zgodę.

Kliknięcie przycisku "Zapisz mnie" oznacza akceptację

Polityki prywatności

Holler Box

Informacje o nowościach na blogu

Aby otrzymywać informację o nowych wpisach proszę podać adres poczty i nacisnąć "Zapisz mnie"

Będę wysyłał informacje wyłącznie w związku z tekstami umieszczonymi na stronie i produktami genealogicznymi np: książkami, ofertami muzeów, archiwów, imprez itp. W każdej chwili można wycofać udzieloną zgodę.

Kliknięcie przycisku "Zapisz mnie" oznacza akceptację

Polityki prywatności

Holler Box