Kuzyn pisze książkę o Wyrzykach! No, nie zupełnie o rodzinie Wyrzyków z Ziemi Liwskiej, a bardziej Powstaniu Styczniowym. Powieść zatytułowana jest „Nieśmiertelni”, a pierwszy tom „Cytadela” jest już w sprzedaży. Ale ja przeczytałem jedynie bezpłatnie dostępne fragmenty. I raczej nie zamierzam sięgać po tą pozycję mimo, że w przedmowie Krzysztof Dudek Dyrektor Narodowego Centrum Kultury stwierdza, że „Autor sięgnął po jedne z najbardziej ulotnych i wciąż niedocenianych źródeł, jakimi są rodzinne wspomnienia i opowieści przekazywane z pokolenia na pokolenie. Znajdziemy w Cytadeli nie tylko wyimki z oryginalnych dokumentów czy korespondencji, ale również rodzinne historie”. Jednak sam Autor – Tomasz Łysiak – pisze „Główny nurt opowiadania jest w całości fikcyjny. A zatem cała historia rodziny Wyrzyków, ciotek Pstrokońskich, kapitana Orłowskiego czy rodziny Scholtze jest wytworem fantazji autora, czasem jednak inspirowanych rzeczywistością (np. w Warszawie rzeczywiście była rodzina Scholtze trudniąca się w XIX wieku handlem świecami, a ich dom znajdował się dokładnie tam, gdzie jest to opisane w powieści).”.

Ziemia Liwska Leszek Zalewski Warszawa 2002
Ziemia Liwska Leszek Zalewski Warszawa 2002
Jeśli chodzi o Wyrzyków to występująca w powieści osoba Adama Wyrzyka jest szlachcicem posesjonatem i zesłańcem powracającym do swojego majątku w 1860 roku, a w rzeczywistości nasz wspólny przodek Adam Wyrzyk żyjący w latach 1798- 1830 już był tylko „szlachciem – gospodarzem” właścicielem cząstkowym wsi Karczewiec znajdującej się w parafii Liw z Ziemi Liwskiej, no nie żył w już w 1860 roku. Zarówno imiona ojca (Hieronim) jak i babki (Konstancja) nie występowały w rodzinie w znanych mi pokoleniach. Oprócz wspomnianych we wcześniejszych wpisach: Józefie i Piotrze, dziećmi Adami i Brygidy Wyrzyk byli Walenty (nie mylić z synem Józefa czy Piotra czyli moim przodkiem), Jan oraz Eleonora i Marianna. Tak w każdym bądź razie wynika z aktu zgonu Adama Wyrzyka. Jak wcześniej pisałem, kolejnymi naszymi przodkami są Józef czy Piotr oraz ich syn Walenty – powstaniec styczniowy.
Tom pierwszy powieści Tomasza Łysiaka chyba nie sięga czasów powstania, więc jest drobna szansa, że w dalszych częściach powieści będzie trochę więcej historii rodzinnej na podstawie losów Walentego.
W każdym bądź razie taką mam nadzieję, bo beletrystyki z założenia nie czytam, no chyba, że zawiera znaczący pierwiastek prawdziwych faktów biograficznych (vide Gąsiorowski). A z tych krótkich fragmentów książki Tadeusza Łysiaka wyraźnie widać, że autor odziedziczył talent literacki po ojcu, którego książki w młodości uwielbiałem.

Poszukiwania przodków w Ziemi Liwskiej

Szlachta Ziemi Liwskiej Leszek Zalewski Warszawa 2005
Szlachta Ziemi Liwskiej Leszek Zalewski Warszawa 2005
Natomiast wracając do zagadnień genealogicznych: poszukiwania Wyrzyków pokolenia Adama były „dziecinnie” proste: nie dość, że parafie zindeksowane, akty stosunkowo łatwo dostępne to i nazwisko rzadko spotykane. Co prawda, gdy kilka lat temu prowadziłem badania musiałem w większości korzystać także z indeksów wykonanych w dość egzotyczny sposób przez p. Leszka Zalewskiego (rok 2006/8!) zapisanych w 5 zeszytach obejmującymi 3 parafie z Ziemi Liwskiej: Czerwonkę, Pniewnik oraz Liw. Jednak to wystarczyło, bo w tym czasie Wyrzykowie prowadzili „dość” osiadły tryb życia – prawie wszystkie śluby, urodzenia i działy się w tych parafiach. Nieżyjący już niestety, p. Leszek Zalewski był też prekursorem szeroko dostępnych książek o Ziemi Liwskiej: „Ziemia Liwska” i „Szlachta Ziemi Liwskiej”.

Kolejne 3 pokolenia opracował dla mnie p. Zbigniew Wąsowski, ekspert genealogii rodzin z tych stron, autor między innymi monografii parafii Rozbity Kamień. Ma on dostęp do starych ksiąg parafialnych z tego obszaru.

Jak by ktoś chciał przeczytać pierwszy tom powieści Tomasza Łysiaka Cytadela, to można ją kupić tylko w formie e-booka.

Published by Maciej A. Markowski

Maciej Adam Markowski - z wykształcenia doktor nauk technicznych, przez większość swojej pracy zawodowej zarządzał marketingiem w korporacjach, a z zamiłowania historyk rodziny. Członek Polskiego Towarzystwa Genealogicznego i członek zarządu Warszawskiego Towarzystwa Genealogicznego.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *