Na razie od strony Ołtuszewskich marne są szanse na znalezienie aktu ślubu Walentego Wyrzyka z Feliksą Ołtuszewską. Postanowiłem sprawdzić, czy Wyrzykowie będą bardziej łaskawi. Po pierwsze przejrzałem jeszcze raz Genetekę. W akcie ślubu z 1853 roku Antoniego Wyrzyka urodzonego w Pniewniku w 1831 roku znalazłem informację, że był synem Piotra Wyrzyka, ekonoma wsi Moczydło i nieżyjącej Franciszki Lipczyńskiej. Początkowo myślałem, że chodzi o okolice parku Moczydło na Warszawskiej Woli, ale na szczęście w Genetece znalazł się również zindeksowany akt ślubu Małgorzaty Wyrzyk z tego samego roku (1853), który odbył się w kościele parafii Św. Katarzyny na warszawskim Służewcu. Parafia ta jest częściowo zindeksowana w Gentece (śluby w całości, ale zgony tylko 1884-88), więc jest pewna szansa znalezienia tam aktu zgonu Franciszki Ołtuszewskiej (nieżyjącej w 1853 roku). Ponadto znajduje się tam równie stary jak parafia cmentarz.

Wyrzykowie - oficjaliści dworscy w dobrach wilanowskich

Jednakże dla poszukiwań najistotniejszą informacją było ustalenie, że Piotr Wyrzyk był oficjalistą folwarku Moczydło należącego do dóbr wilanowskich. Szczęśliwie zachowały się duże zbiory dotyczące zarządu nad tymi dobrami i są obecnie przechowywane w Archiwum Głównym Akt Dawnych (AGAD). Co więcej, dokumenty zostały opracowane przez panią Barbarę Smoleńską w pracy pt. „Oficjaliści dóbr wilanowskich (1800-1864)” znajdującej się w zbiorze studiów historycznych Społeczeństwo polskie XVIII i XIX w, studia o rozwarstwieniu i ruchliwości społecznej pod redakcją W. Kuli i J. Leśkiewiczowej wydanej przez PWN w 1970 roku.

Wyrzykowie w dobrach wilanowskich

Informację o tych pracach znalazłem na portalu genealodzy.pl w wątku oficjaliści dworscy, starając się dowiedzieć dokładniej kto to był oficjalista. Dzięki uprzejmości autora zamieszczonej tam obszernej notatki p. Piotra Boczarskiego (na forum genealodzy nick „Saturnin”) otrzymałem informację, że pracy p. Smoleńskiej są opisani nawet dwaj Wyrzykowie: Piotr i Walenty. Piotr Wyrzyk ma nawet krótki biogram. Wynika z niego, że był on w latach 1846-1853 był zatrudniony na stanowisku ekonoma w folwarkach Olechów i Moczydło, należących do klucza wilanowskiego, następnie w latach 1854-1856 pracował jako pisarz folwarczny w folwarku Wolica, również należącym do tego samego klucza.

Obecnie folwarki te znajdują się na terenie warszawskiej dzielnicy Ursynów. Niektóre zabudowania folwarku Wolica nadal istnieją, po folwarku Moczydło zostały ruiny, a folwark Olechów został niedawno całkiem zaorany i tylko na zdjęciach satelitarnych Lasu Kabackiego im. Stefana Starzyńskiego widać różny odcień zieleni w miejscach, gdzie znajdowały się zabudowania folwarczne.

Wyrzykowie - oficjaliści dworscy Folwark Moczydło, Olechów i Wolica
Folwark Moczydło, Olechów i Wolica. Dziś dzielnica Ursynów [Plan okolic Warszawy 1829, Polona]


W treści pracy p. Smoleńskiej są informacje o Walentym, który początkowo był adiunktem leśnym (w latach 1852-1855), zaś w końcowym okresie pracy – leśniczym zastowskim.

Z kolei w artykule Wojciecha Sobocińskiego „Osieckie barcie” (kiedyś dostępnym na stronie Linia Otwocka) znalazła się informacja, że w 1854 roku leśniczy osiecki Wyrzyk urzędował w Pogorzeli koło Osiecka. A tam, jak wynika z aktów ślubu, rodziły się córki Walentego.

Wszystko powyższe oznacza, że Wyrzykowie: Walenty i Piotr mieli znacznie więcej ze sobą wspólnego niż początkowo myślałem. Pozostaje wątpliwość: dlaczego według aktu urodzenia ojcem Walentego był Józef, a nie Piotr (jeszcze muszę poczekać chwilę na materiały, aby to wyjaśnić). Powstała też szansa na odnalezienie aktu zgonu żony Piotra – Franciszki Lipczyńskiej — będę musiał przeszukać księgi z parafii Służew i Powsin z lat 1846-1853 oraz wizyty na tamtejszych cmentarzach. Trochę czasu mi to zajmie.

[nwm_map id=”6″ zoom=”7″]

Następny wpis o Wyrzykach – odnaleziony akt ślubu Walentego–>
Następny wpis o Wyrzykach – średniowiecze–>
< –Poprzedni wpis dotyczący Wyrzyków

Opublikowany przez Maciej A. Markowski

Maciej Adam Markowski - z wykształcenia doktor nauk technicznych, przez większość swojej pracy zawodowej zarządzał marketingiem w korporacjach, a z zamiłowania historyk rodziny. Członek Polskiego Towarzystwa Genealogicznego i członek zarządu Warszawskiego Towarzystwa Genealogicznego.

Przyłącz się do konwersacji

4 komentarze

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

  1. Ciekawy wpis.
    Mam wśród swoich przodków ekonoma.
    Może to choroba dziedziczna. ;-)

    1. Witaj,
      miło, że tu zajrzałeś.
      Nie napisałem tego wprost, ale uważam, że Piotr Wyrzyk „załatwił robotę” Walentemu u Potockich (ówczesnych właścicielach dóbr wilanowskich). Czyli w tym sensie było to dziedziczne.
      Myślę, że szlachta, która straciła ojcowiznę, a była wykształcona często stawała się ekonomami.
      Jeszcze czekam na parę aktów i podciągnę Wyrzyków wyżej i szerzej.

  2. W tym tygodniu chcę przeprowadzić proces poszlakowy, ale nie wiem czy przyjdą wszystkie materiały.

50% Complete

Powiadomienia o nowych wpisach

Widzę, że to kolejna wizyta na moim blogu. Może warto otrzymywać informację o nowych wpisach? Jeżeli tak, to proszę podać adres poczty i nacisnąć "Zapisz mnie"

Będę wysyłał informacje wyłącznie w związku z tekstami umieszczonymi na stronie i produktami genealogicznymi np: książkami, ofertami muzeów, archiwów, imprez itp. W każdej chwili można wycofać udzieloną zgodę.

Kliknięcie przycisku "Zapisz mnie" oznacza akceptację

Polityki prywatności

Holler Box

Informacje o nowościach na blogu

Aby otrzymywać informację o nowych wpisach proszę podać adres poczty i nacisnąć "Zapisz mnie"

Będę wysyłał informacje wyłącznie w związku z tekstami umieszczonymi na stronie i produktami genealogicznymi np: książkami, ofertami muzeów, archiwów, imprez itp. W każdej chwili można wycofać udzieloną zgodę.

Kliknięcie przycisku "Zapisz mnie" oznacza akceptację

Polityki prywatności

Holler Box