Wyrzykowie – oficjaliści dworscy

Wyrzykowie - oficjaliści dworscy w dobrach wilanowskichNa razie od strony Ołtuszewskich marne są szanse na znalezienie aktu ślubu Walentego Wyrzyka z Feliksą Ołtuszewską. Postanowiłem sprawdzić czy Wyrzykowie będą bardziej łaskawi. Po pierwsze przejrzałem jeszcze raz Genetekę. W akcie ślubu z 1853 roku Antoniego Wyrzyka urodzonego w Pniewniku w 1831 roku znalazłem informację, że był synem Piotra Wyrzyka, ekonoma wsi Moczydło i nieżyjącej Franciszki Lipczyńskiej. Początkowo myślałem, że chodzi o okolice parku Moczydło na Warszawskiej Woli, ale na szczęście w Genetece znalazł się również zindeksowany akt ślubu Małgorzaty Wyrzyk z tego samego roku (1853), który odbył się w kościele parafii Św. Katarzyny na warszawskim Służewcu. Parafia ta jest częściowo zindeksowana w Gentece (śluby w całości, ale zgony tylko 1884-88), więc jest pewna szansa znalezienia tam aktu zgonu Franciszki Ołtuszewskiej (nie żyjącej w 1853 roku). Ponadto znajduje się tam równie stary jak parafia cmentarz.

Jednakże dla poszukiwań najistotniejszą informacją było ustalenie, że Piotr Wyrzyk był oficjalistą folwarku należącego do dóbr wilanowskich. Szczęśliwie zachowały się duże zbiory dotyczące zarządu nad tymi dobrami i są obecnie przechowywane w Archiwum Głównym Akt Dawnych (AGAD). Co więcej, dokumenty zostały opracowane przez panią Barbarę Smoleńską w pracy pt. „Oficjaliści dóbr wilanowskich (1800-1864)” znajdującej się w zbiorze studiów historycznych Społeczeństwo polskie XVIII i XIX w, studia o rozwarstwieniu i ruchliwości społecznej pod redakcją W. Kuli i J. Leśkiewiczowej wydanej przez PWN w 1970 roku.

Wyrzykowie w dobrach wilanowskich

Informację o tych pracach znalazłem na portalu genealodzy.pl w wątku oficjaliści dworscy, starając się dowiedzieć dokładniej kto to był oficjalista. Dzięki uprzejmości autora zamieszczonej tam obszernej notatki p. Piotra Boczarskiego (na forum genealodzy nick “Saturnin”) otrzymałem informację, że pracy p. Smoleńskiej są opisani nawet dwaj Wyrzykowie: Piotr i Walenty. Piotr Wyrzyk ma nawet krótki biogram. Wynika z niego, że był on w latach 1846-1853 był zatrudniony na stanowisku ekonoma w folwarkach Olechów i Moczydło, należących do klucza wilanowskiego, następnie w latach 1854-1856 pracował jako pisarz folwarczny w folwarku Wolica, również należącym do tego samego klucza.
Natomiast w treści pracy są informacje o Walentym, który początkowo był adiunktem leśnym (w latach 1852-1855), zaś w końcowym okresie pracy – leśniczym zastowskim.

Z kolei w artykule Wojciecha Sobocińskiego “Osieckie barcie” (kiedyś dostępnym na stronie Linia Otwocka) znalazła się informacja, że w 1854 roku leśniczy osiecki Wyrzyk urzędował w Pogorzeli koło Osiecka. A tam, jak wynika z aktów ślubu, rodziły się córki Walentego.

Wszystko powyższe oznacza, że Wyrzykowie: Walenty i Piotr mieli znacznie więcej ze sobą wspólnego niż początkowo myślałem. Pozostaje wątpliwość: dlaczego według aktu urodzenia ojcem Walentego był Józef, a nie Piotr (jeszcze muszę poczekać chwilę na materiały, aby to wyjaśnić). Powstała też szansa na odnalezienie aktu zgonu żony Piotra – Franciszki Lipczyńskiej – będę musiał przeszukać księgi z parafii Służew i Moczydło z lat 1846-1853 oraz wizyty na tamtejszych cmentarzach. Trochę czasu mi to zajmie.

[nwm_map id=”6″ zoom=”7″]
Następny wpis o Wyrzykach – odnaleziony akt ślubu Walentego–>
Następny wpis o Wyrzykach – średniowiecze–>
< --Poprzedni wpis dotyczący Wyrzyków

4 thoughts on “Wyrzykowie – oficjaliści dworscy

    1. Witaj,
      miło, że tu zajrzałeś.
      Nie napisałem tego wprost, ale uważam, że Piotr Wyrzyk “załatwił robotę” Walentemu u Potockich (ówczesnych właścicielach dóbr wilanowskich). Czyli w tym sensie było to dziedziczne.
      Myślę, że szlachta, która straciła ojcowiznę, a była wykształcona często stawała się ekonomami.
      Jeszcze czekam na parę aktów i podciągnę Wyrzyków wyżej i szerzej.

  1. W tym tygodniu chcę przeprowadzić proces poszlakowy, ale nie wiem czy przyjdą wszystkie materiały.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *