Szwoleżerowie gwardii, Somosierra są to słowa na które pozytywnie zareaguje każdy Polak. Bitwa tysiące razy opisywana w różnych wspomnieniach, książkach oraz uwieczniana przez wielu znakomitych malarzy, których obrazy znajdują się w większości Polskich muzeów. Wiele osób też pewnie przeczytało w młodości trylogię Wacława Gąsiorowskiego: „Huragan”, „Rok 1809” i „Szwoleżerowie gwardii”, Mariana Brandysa „Kozietulski i inni” czy „Koniec świata szwoleżerów”.

Szwoleżerowie Gwardii Robert Bielecki
Szwoleżerowie Gwardii Robert Bielecki
Myślę, że wiele osób chciało by mieć szwoleżera gwardii wśród swoich przodków, a przynajmniej być z nim skoligaconym. Tak więc mocniej zabiło moje serce gdy okazało się, że ojciec żony mojego kuzyna był nie tylko, żołnierzem napoleońskim, a żołnierzem elitarnego 1 Pułku Szwoleżerów Gwardii Cesarskiej. Dokładnie to syn Stanisława Polkowskiego – Józef ożenił się z Teodorą Jarmińską córką Juliana Jarmińskiego.
To że Julian Jarmiński był szwoleżerem gwardii wyczytałem ze strony poświęconej genealogii prowadzonej przez Artura Ornatowskiego. Znajdujący się tam indeks nazwisk pochodzi z książki Roberta Bieleckiego „Szwoleżerowie gwardii” Wydawnictwa Neriton z 1996 roku. Są w niej zebrane informacje o niemal wszystkich żołnierzach walczących w 1 pułku szwoleżerów gwardii, 3 pułku eklererów gwardii, szwadronie Elby i Waterloo. I co dla genealogów najważniejsze: są tam często wymienieni rodzice i daty urodzenia.

Szwoleżerowie gwardii Bieleckiego

Cesarskie pułki gwardyjskie był na żołdzie Napoleona, a nie Księstwa Warszawskiego, więc dokumenty pułku były przechowywane w archiwum Paryżu, a nie jak matrykuły pozostałych pułków Księstwa Warszawskiego w Archiwum Głównych Akt Dawnych Warszawie. AGAD, jak wiadomo, został całkowicie spalony podczas Powstania Warszawskiego, a większość archiwów w Paryżu przetrwało do dziś (jednakże jedno z ważniejszych dla nas archiwów zawierające dokumentację orderu Św. Heleny spłonęło podczas zamieszek Komuny Paryskiej).
Zdobycie książki Roberta Bieleckiego nie było łatwe – została wydana w nakładzie tylko 1000 egzemplarzy – czasami trafia się na Allegro, ale rzadko kosztuje poniżej 200 zł. W końcu książkę zdobyłem, ale jak przeczytałem:
[464]Julian Jarmiński, ur. 6.12.1791 w Warszawie, s. Tomasza i Konstancji Dmuchowskiej, 22.7.07 szwoleżer 2 kompani, 20.09.07 zwolniony.
to mina mi zrzedła – co prawda był to mój Julian, ale po niecałych 2 miesiącach służby został zwolniony. Jakie były powody zwolnienia nie wiem. Może przyszli rodzice i zabrali chłopaka – bo nie miał jeszcze 16 lat? Jest kilka przypadków z tego rocznika, zwolnionych po paru miesiącach – nie wytrzymali trudów? Wiek chyba nie był powodem zwolnienia, bo np. przyjęty tego samego dnia Jan Obrębski urodzony 9.9.1792 odbył kampanię 1808-1809 – między innymi bił się pod Wagram.
Inną przyczyną mogło być przejście do innych oddziałów, tak się stało w początkowej fazie tworzenia pułku z wieloma szeregowymi szwoleżerami, którzy zostali oficerami armii Księcia Józefa Poniatowskiego.

Archiwa francuskie

Nadzieja na znalezienie przyczyny zwolnienia pojawiła się, gdy archiwa francuskie opublikowały w sieci księgi pułków (w tym Szwoleżerów Gwardii) pod poniższym adresem GR 20 YC 1 à 217. Registres matricules des sous-officiers et hommes de troupe de la garde (1799-1815).
Niestety, dużo więcej informacji tam nie znalazłem. Tylko tyle, że miał 170 cm wzrostu, twarz owalną, oczy brązowe itp. o nosie, brodzie itd. – nie mieli wtedy zdjęć dowodowych więc tak opisywali.

Niektóre biogramy zawarte w książce Roberta Bieleckiego są znacznie rozszerzone o informacje pochodzące z innych źródeł. Niestety zdarza się, że źródła te były nie zawsze dokładne i trzeba je weryfikować.

Warto dodać, że po powrocie z wojen napoleońskich, po rozwiązaniu szwoleżerów gwardii hrabia Wincenty Krasiński dalej otaczał opieką swoich byłych podkomendnych. Niektórzy z nich zostali obdarzeni dzierżawami należących do niego folwarków i innymi funkcjami gospodarczymi w dobrach. Część była rezydentami. Wielu z nich zostali pochowani w Opinogórze i tam można szukać ich aktów zgonu.

Następny wpis –> inni szwoleżerowie gwardii

Opublikowany przez Maciej A. Markowski

Maciej Adam Markowski - z wykształcenia doktor nauk technicznych, przez większość swojej pracy zawodowej zarządzał marketingiem w korporacjach, a z zamiłowania historyk rodziny. Członek Polskiego Towarzystwa Genealogicznego i członek zarządu Warszawskiego Towarzystwa Genealogicznego.

Przyłącz się do konwersacji

2 komentarze

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

  1. W księdze pułku Szwoleżerów Gwardii o której Pan pisze odnalazłem wpis dotyczący mojego przodka Onufrego Stablewskiego (2018). Bardzo dziękuję !

    1. Bardzo się cieszę, że artykuł przydał się Panu.
      Takie komentarze motywują do dalszego pisania.
      Dziękuję

50% Complete

Powiadomienia o nowych wpisach

Widzę, że to kolejna wizyta na moim blogu. Może warto otrzymywać informację o nowych wpisach? Jeżeli tak, to proszę podać adres poczty i nacisnąć "Zapisz mnie"

Będę wysyłał informacje wyłącznie w związku z tekstami umieszczonymi na stronie i produktami genealogicznymi np: książkami, ofertami muzeów, archiwów, imprez itp. W każdej chwili można wycofać udzieloną zgodę.

Kliknięcie przycisku "Zapisz mnie" oznacza akceptację

Polityki prywatności

Holler Box

Informacje o nowościach na blogu

Aby otrzymywać informację o nowych wpisach proszę podać adres poczty i nacisnąć "Zapisz mnie"

Będę wysyłał informacje wyłącznie w związku z tekstami umieszczonymi na stronie i produktami genealogicznymi np: książkami, ofertami muzeów, archiwów, imprez itp. W każdej chwili można wycofać udzieloną zgodę.

Kliknięcie przycisku "Zapisz mnie" oznacza akceptację

Polityki prywatności

Holler Box