Brat mojego przodka był śpiewakiem, a właściwie artystą dramatycznym jak to się na początku XIX wieku nazywało. Józef Polkowski – młodszy brat Stanisława Polkowskiego jest ciekawą postacią zarówno z punktu widzenia historii opery w Polsce jak i moich poszukiwań genealogicznych. Po raz pierwszy, wiele lat temu, spotkałem się z tą postacią w książce Stanisława Szenica Cmentarz Powązkowski. W tomie I (lata 1790-1850) znajduje się informacja o nim i jego żonie, ale z zaznaczeniem, że tak naprawdę nazywał się Olrzyński. Nie porzuciłem zainteresowania jego osobą – coś mi moja genealogiczna intuicja mówiła, że jednak Stanisław Szenic się myli. Z w miarę postępu poszukiwań przekonałem się, że nie tylko w tym autor popełnił pomyłkę.

Akt zgonu Józefa Polkowskiego

Najpierw odnalazłem jego akt zgonu w Warszawie z 1835 roku, gdzie podani zostali jego rodzice: Józef i Katarzyna Polkowscy, co się zgadza z imionami moich przodków i rodziców Stanisława Polkowskiego i znacząco podważyło to co Szenic napisał o Józefie Polkowskim. Niestety, podane miejsce urodzenia to Józefów Lubelski (!). Istnieje co prawda Józefów w województwie lubelskim, nazywany też Biłgorajskim, Ordynackim i Roztoczańskim), ale nigdy nie nosił miana lubelski. Więc za poszukiwania aktu urodzenia w Józefowie się nie zabrałem – co później okazało się słuszną decyzją.

Akt zgonu Ludwiki Polkowskiej

W Warszawie znalazłem również akt zgonu z 1838 roku żony Józefa: Ludwiki, która u Szenica występuje pod nazwiskiem panieńskim Saint-Amand, w akcie zgonu Santeman, ale w aktach urodzenia dzieci po prostu Cure. Myślę, że owo Saint-Amand było pseudonimem artystycznym, który używała przed wyjściem za mąż, bo według opisu w książce o cmentarzu powązkowskim, po wyjściu za mąż za brata mojego przodka używała nazwiska Polkowska.
Prawdopodobnie zaczęła występować dopiero po śmierci męża, ponieważ w czasie ich krótkiego pożycia małżeńskiego Ludwika urodziła co najmniej piątkę: Helenę (1825), Ludwikę (1827), Aleksandra Juliana Józefa (1828), Józefa Antoniego (1831), Franciszkę Ksawerę (1834). Przy czym Aleksander urodził się w Piotrkowie w województwie Lubelskim u ojca Józefa, także Józefa, który w tym czasie był wójtem gminy. Podejrzewam, że stąd w akcie zgonu Józefa mógł się wziąć Józefów jako miejsce urodzenia – pomieszanie nazw miejscowości biorących nazwę od imienia.

Stanisław Szenic jednak się mylił

Stanisław Szenic Cmentarz Powązkowski 1790-1850Niestety, dwójka dzieci zmarła – w nekrologu zamieszczono informację o trójce dzieci. Na pewno zmarła Ludwika, której akt zgonu odnalazłem. Z pozostałych dzieci odnalazłem ślady jedynie po Józefie Antonim Ludwiku Polkowskim – dostał się on pod opiekę mojego przodka Stanisława Polkowskiego. Zachował się jego akt chrztu w Sejnach, gdzie wymieniony jest mój Stanisław jako stryj i dzięki temu aktowi byłem już w 100% pewien, że Szenic się mylił – artysta dramatyczny Józef Polkowski to moja rodzina.
Zaskakujące jest to, że Stanisław Szenic mając dostęp do większości z wymienionych aktów (na pewno aktów zgonu i ślubu) podał tą dziwną informację o „prawdziwym” nazwisku Polkowskiego jako Olrzyński. Czyli jak zwykle nie można nikomu wierzyć – trzeba sprawdzić akt po akcie. A najlepiej poszukać aktu ślubu, ale o tym akcie napiszę później.

Ostateczny dowód na pomyłkę Stanisława Szenica –>
Ciekawa historia portretu Stanisława Polkowskiego –>

Published by Maciej A. Markowski

Maciej Adam Markowski - z wykształcenia doktor nauk technicznych, przez większość swojej pracy zawodowej zarządzał marketingiem w korporacjach, a z zamiłowania historyk rodziny. Członek Polskiego Towarzystwa Genealogicznego i członek zarządu Warszawskiego Towarzystwa Genealogicznego.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *