Szematyzmy - grobowiec rodziny Ollender od genealogicznie.pl
Grobowiec rodziny Ollender od genealogicznie.pl

Zakład Badań i Analiz Wschodnich Uniwersytetu Szczecińskiego wystosował apel o nadsyłanie biogramów pochowanych osób na Cmentarzu Janowskim we Lwowie. W notatkach Prababci były wymienione osoby z rodziny tam pochowane: jej Babka Wincenta Pietnicka i ksiądz Ludwik Ollender (właściwie Olländer). Szematyzmy pozwoliły mi odtworzyć główne fakty z życia Ludwika Ollendra, a wyszukiwarka osób pochowanych zdobyć zdjęcia grobowca.

Wyszukiwarka osób pochowanych

Moją ulubioną wyszukiwarka osób pochowanych dla obszaru zaboru austriackiego jest genealogiczne.pl Szybko więc sprawdziłem, że są tam interesujące mnie zdjęcia. Były! Po szybkiej wymianie maili i wizycie w banku (internetowym) miałem je na komputerze. Nie zawsze ma się takie szczęście, aby zajęło to chwile – jednak wyprawy na Ukrainę zabierają trochę czasu, ale dzięki temu baza zdjęć ciągle rośnie.

Szematyzmy

Potrzebowałem tego potwierdzenia, ponieważ nie zawsze wspomnienia rodzinne są dokładne. Co prawda, Prababcia miała fenomenalną pamięć i w przeciwieństwie do innych opowieści rodzinnych nie natknąłem się w jej notatkach na fantazje (jak w innych), to zdarzyło się jej na przykład pomylić Złoczów z Żółkwią. Z odnalezionych dokumentów metrykalnych wynika, że Ludwik (i prawdopodobnie reszta jego rodzeństwa) urodził się właśnie w Złoczowie, gdzie jego ojciec Michał Olländer był profesorem szkoły cyrkularnej. Szematyzmy Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskim czyli zestawienia urzędników państwowych w Cesarstwie Austriackim, dostępne głównie w bibliotece cyfrowej Małopolskiego Towarzystwa Genealogicznego zawierają informację, że mój 4 x Pradziadek Michał Ollender był nauczycielem w latach 1838-1857. Uczył w Kreis-Hanptschule w Złoczowie czyli Głównej Szkole Powiatowej (tłumaczenie za: Szkolnictwo ludowe w Galicji w dobie porozbiorowej). W roku 1838 roku był nauczycielem klasy elementarnej, a rok później awansował na pełnego nauczyciela. Ponieważ szematyzmy po 1857 roku nie zawierają jego nazwiska (1858 brak w bibliotece cyfrowej) podejrzewam, że w tym roku zmarł.

Ludwik Ollender

Wspomnienie o ks. Ludwiku Ollendrze w Kurierze Lwowskim z 1916 roku
Wspomnienie o ks. Ludwiku Ollendrze w Kurierze Lwowskim z 1916 roku

Wracając do następnego pokolenia: z metryki wynika, że Ludwik Ollender urodził się w Złoczowie 20 czerwca 1843 roku. Studiował najpierw prawo na Uniwersytecie Lwowskim i był guwernerem w domu ministra Filipa Zaleskiego (1836-1911). Według zapisków Prababci „miał wzajemne uczucia u tegoż córki. Do pomyślenia wówczas nie było, by córka obywatela poszła za Ollendra, więc Panna wstąpiła do klasztoru, a Ludwik poszedł na teologię.” W zdobyciu następnych informacji o Ludwiku znów pomogły szematyzmy: w 1875 roku zostaje katechetą w 4 klasowej szkole głównej wzorowej we Lwowie. Rok później jest już wykładowcą Wydziału Teologicznego C.K. Akademii Umiejętności we Lwowie (Uniwersytetu Lwowskiego), gdzie uczy do 1888 roku.
Podobno, zmuszony ciężka sytuacją materialną sióstr, które wcześnie owdowiały, przeniósł się na probostwo w Stryju, gdzie urzędował do około 1903 roku. W tym czasie między innymi intensywnie zajmował się odbudową kościoła, dobudowano nową zakrystię, poszerzono główną nawę, zbudowano nową wieżę. Urzędując w Stryju został także honorowym kanonikiem kapituły Metropolitalnej Lwowskiej (około 1900). Od 1906 do śmierci w 1916 roku był proboszczem w parafii św. Maryi Magdaleny we Lwowie (kościół przy ul. Sykstuska i L. Sapiechy). Ze wspomnienia zamieszczonego w Kurierze Lwowskim widać wyraźnie, że był bardzo poważaną osobą.

Szematyzmy tablica grobowca Ollendrów od genealogicznie.pl
Tablica grobowca rodziny Ollender od genealogicznie.pl

Siostry Ollendrówny

Na zdjęciu płyty z grobowca otrzymanym z genealogiczne.pl widnieją jeszcze dwie osoby: moja 3 x Prababka Wincenta Pietnicka (1835-1913) i jej siostra Józefa Suchodolska (1832-1916). Grobów pozostałych dzieci Michała Olländra: Pauliny Kulczyckiej i Antoniny Ornatowskiej jeszcze nie odnalazłem.

Published by Maciej A. Markowski

Maciej Adam Markowski - z wykształcenia doktor nauk technicznych, przez większość swojej pracy zawodowej zarządzał marketingiem w korporacjach, a z zamiłowania historyk rodziny. Członek Polskiego Towarzystwa Genealogicznego i członek zarządu Warszawskiego Towarzystwa Genealogicznego.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *