Nagrobek Erzebet Mindszenty Mihailovics z billiongraves

Mihailovics, Mindszenty i Brankovics

Czasami ma się szczęście i używając wyszukiwarki indeksów genealogicznych, można zrobić swój wywód przodków do początków XIX wieku w kilka godzin. Czasem zbiera się okruchy latami, nim odkryje się kolejne pokolenie. Tak jest z moimi przodkami od strony Sandora Duma de Vajda Hunyad. W końcu naszedł ten moment, że złożenie wielu elementów ukazało (prawie) pełen obraz kolejnego pokolenia. Odnalazłem Prapraprababkę: Erzsebet Mindszeny i voto Duma z domu Mihailovics urodzoną w 1837 roku, zmarłą w Budapeszcie 1899 oraz poznałem imię 4 x Pradziadka. Skomplikowane są losy tej mojej rodziny: grób Prapradziadka w Polsce, Prapraprababki na Węgrzech, jej ślub prawdopodobnie na terenie Rumuni, a dalsze tropy wiodą do Serbii.

Nagrobek Erzebet Mindszenty Mihailovics z billiongraves
Nagrobek Erzebet Mindszenty Mihailovics z BillionGraves

Sandor Duma de Vajda Hunyad

Punktem startu był grób mojego Prapradziadka Sandora Duma de Vajda Hunyad urodzonego gdzieś na Węgrzech w 1859 roku i zmarłego w Warszawie w 24 lip 1922. Groby rodzinne na cmentarzu ewangelicko-augsburski odwiedzałem „od zawsze” z Dziadkami i Rodzicami, więc znałem go na pamięć.

Groby rodzin Duma i Geber na cmentarzu Ewangelicko-Augsburskim w Warszawie
Groby rodzin Duma i Geber na cmentarzu Ewangelicko-Augsburskim w Warszawie

Pierwszy świadomy krok w poszukiwaniach genealogicznych był prosty i oczywisty. Wydobycie kopii (nie odpisu) aktu zgonu z urzędu stanu cywilnego było bardzo proste. Był nawet już w urzędzie zindeksowany, więc nie potrzebowałem numeru ani niczego takiego. Niestety, oryginał się nie zachował i był jedynie odtworzony w 1968 roku, pewnie do celów spadkowych. Wynikało z niego, że Sandor Bazyli urodził się 6 sierpnia 1859 w Roman-Oravica, a rodzicami byli Sandor Duma i Katharina Resei. I to był na wiele lat koniec sukcesów.

Rodzina w Budapeszcie: brat János

Jakiś czas temu na FamilySearch zaczęły się pojawiać indeksy z ksiąg węgierskich. Zabrałem się więc od nowa za poszukiwania na Węgrzech. Trafiłem na akty urodzenia trojga dzieci Jánosa Duma. Mimo ich zdobycia nie wiedziałem, czy to rodzina. Nie wiedziałem również, czy rodziną są osoby o nazwisku Duma wymienione w drzewie genealogicznym Thomasa Barkera.

Poszukując dokumentów o Dumach w Budapeszcie najpierw natknąłem się w Budapesztańskim Archiwum Miejskim na dokumentację notarialną sprzedaży placów budowlanych w Budapeszcie Przez Sandora i Jánosa Dumów. Kilka dokumentów, kilkanaście straszliwie nabazgrolonych kartek, z których się udało odczytać relacje rodzinne.

W dokumentach oprócz mojego Prapradziada występowały również dzieci Jánosa (w tym córka Erzsebet Anna Therese) oraz zięć Clinton Bleeker Brown. Dzięki temu wiedziałem już, że mam amerykańską gałąź rodziny Dumów. W jej opisie znajdował się odnośnik do książki Nony Baldwin Brown (1918 – 2014) pod tytułem Through the Opening Door: My Pioneering Journey in Mainstream Journalism. Okazało się, że autorka wraz z mężem odwiedzała nie tylko naszą rodzinę na Węgrzech, ale także była u nas oraz w Rumunii. Opisała w niej dużo osób z rodziny, były tam kolejne przesłanki do poszukiwań na Węgrzech, ale w swoim wywodzie przodków nic się nie posunąłem.

Podczas dreptania w miejscu z poszukiwaniami na Węgrzech udało się zebrać kolejny nic niewnoszący okruch. Na FamilySearch opublikowano nekrologi węgierskie z lat 1840-1990. Znalazłem tam kilka intrygujących klepsydr zawierających zestawienie interesujących mnie nazwisk, dzięki którym wiedziałem, że coś dzwoni, ale jeszcze nie wiedziałem w którym kościele.

Rodzina Mindszenty

Podczas poszukiwań dotyczących moich przodków w Grochowie natknąłem się na interesujący małżeństwo zawarte pomiędzy córką właścicieli posiadłości sąsiadującej z fabryką Geberów. Zaintrygowała mnie nazwa w Grochowie: Ogrody Laubera ze względu na fonetyczną bliskość do nazwiska moich przodków Laubnerów. Okazało się, że jeżeli nawet jest jakiś związek z nazwiskami, to bardzo, ale to bardzo daleko.

Zaskoczyło mnie, że córka Maurycego i Izabeli Lauber, Janina Franciszka Michalina w 1892 roku wyszła za mąż za Jerzego Arpada von Mindszenty. Pamiętałem, że nazwisko Mindszenty padało we wspomnieniach Prababci Eugenii Zaruskiej z domu Duma de Vajda Hunyad. Ponadto rodzicami Jerzego byli Gustaw i Elżbieta z domu Michailovicz. Elżbieta Mindszenty Michailovicz była też matką chrzestną córki Jánosa Duma w Budapeszcie. Coś musiało być na rzeczy.

Przełom w moich poszukiwaniach genealogicznych na Węgrzech: Erzsebet Mihailovics

Kilka dni temu natrafiłem na indeks ślubu Jánosa Duma w roku 1885 w Budapeszcie. Niby akt mogłem sobie znaleźć wcześniej na FamilySearch, przeglądając księgi z Budapesztu na FamilySearch, ale pochłaniały mnie inne badania. Z aktu wynika, że rodzicami Jánosa Duma byli Sandor, lekarz oraz Elżbieta Mindszenty z domu Michailovics. Dodatkowo János Duma mieszkał przy ulicy 41 Múzeum krt. Według informacji z Genealogyindexer w tym samym domu mieszkał Gustaw Mindszenty. Wszystko zaczynało pasować.

Ślub Janos Duma i Adel Werner
Ślub Janos Duma i Adel Werner Rodzice Janosa to: Sandor Duma lekarz i Mindszenty Erzsebeth Mihalyovits
  1. Sandor zmarł, a Elżbieta wyszła ponownie za mąż.
  2. W odtworzonym akcie zgonu mojego Prapradziada jest błąd: jego matką nie była Katharina Resei. W każdej bajce jest ziarnko prawdy, więc to może być na przykład jego babka.

Po drodze jeszcze udało się odnaleźć akt urodzenia Jerzego Arpada von Mindszenty (a właściwie György Árpád Mindszenty). Wbrew temu co zapisano w akcie ślubu, urodził się on w Oraviţa, Caraş-Severin, czyli tam, gdzie i mój Prapradziadek. Według tego aktu urodził się 21 kwietnia 1863, a Prapradziadek w 1859, więc Sandor Duma pierwszy mąż Erzsebet Mihailovics najprawdopodobniej zmarł w Oraviţa w zakresie lat 1859-1862. Prawdopodobnie był wyznania greckokatolickiego jak jego syn János. W tym zakresie powinien być też ślub 3 x Prababki z Gustawem Mindszenty.

Jasne są teraz, dlaczego w nekrologach Gusztava Mindszenty i jego żony Erzsebet Mihailovics z równą wagą występują György, János i Sandor. Także relacje rodzinne z występującym w nich rodzeństwem Erzsebet są jaśniejsze, ale nadal nie jestem w stanie przypisać występujących tam niektórych osób.

Gusztav Mindszenty poślubił Erzsebet Mihailovics, gdy János i Sandor Duma byli malutkimi dziećmi (maksymalnie odpowiednio 6 lat, i 3 lata), więc nic dziwnego, że Gusztava traktowali jak ojca i nie było kontaktów z rodziną biologicznego ojca.

Nekrolog Erzsebet Mihailovics I voto Duma II voto Mindszenty
Nekrolog Erzsebet Mihailovics I voto Duma II voto Mindszenty

Na FamilySearch udało się odszukać akt zgonu mojej Prapraprababki. Wynika z niego, że urodziła się we wsi Vărădia okręgu Caraș-Severin, 15 km od miasta Oravița (w którym urodził się mój Prapradziadek) oraz 5 km do obecnej granicy z Serbią. Dodatkowo dowiedziałem się, że mój 4 x Pradziadek miał na imię Basil, tak jak na drugie imię mój Prapradziadek Sandor.

Drzewo genealogiczne rodziny Mihailovics ze wsi Vărădia
Drzewo genealogiczne rodziny Mihailovics ze wsi Vărădia

Rodzina Mihailovics

Natomiast kontakty z rodziną Mihailovics zostały zachowane. W nekrologu Erzsebet Mihailovics występują jako rodzeństwo Szvetozár Mihailovics i Nina Brankovics. Udało się znaleźć tylko jedną wzmiankę o osobie Szvetozár Mihailovics: w Genealogyindexer jest wymieniony jako właściciel sklepu we wsi Vărădia.

Zaciekawiło mnie imię Szvetozár, które jak się okazało, jest charakterystyczne dla Serbów. W poszukiwaniach na tamtych terenach wyszedł mi Dragoljub „Draža” Mihailović (wikipedia – podaję link do anglojęzycznej wersji, po nasza została poddana jakiejś cenzurze) dowódca serbskich czetników, który ożenił się w 1920 roku z Jelicą Branković. Raczej to czysty przypadek, ale może jest coś na rzeczy?

Z kolei Nina Brankovics jest wymieniona w nekrologu jako żona Nicolau (Nikolaus) Brancovici (Brankovits) handlowca i radnego (?) zmarłego w Caransebeş z 22 września 1899 roku. Występuje tam również Julia Brankovits jako siostra (w wersji rumuńskiej) i szwagierka (w wersji niemieckiej).

Nekrolog Nikolaus Brankovits (Nicolau Brancovici)
Nekrolog Nikolaus Brankovits (Nicolau Brancovici)

Ze względu na wielość języków obecnych w Austro-Węgrzech obcoczności może być bardzo dużo. Nie tylko końcówki (-cs, -tz i ć). Ze dziwieniem zaobserwowałem, że często używane byłu trzy możliwości zapisu: przez h i ch (np. Michajlovics) , i oraz j (Mihajlovics) i końcówki -cs na -ts (Mihailovits). Wszystkie trzy możliwości tworzą 9 oboczności występujące np. w książkach telefonicznych. Przy różnych wersjach imion daje to duże pole do poszukiwań.

Brankovics

Zaraz po tym odkryciu udało mi się rozwikłać zagadkę rodziny z Caransebeş. Trafiłem na blog René Demeter na w którym opisał postać René Fülöp Miller – znanego pisarza i scenarzysty z Hollywood syna znanego aptekarza w Caransebeş. Na koniec artykułu dodał się, że opisana postać, to jego wuj. Zestawienie nazwisk, aptekarz dobrze mi pasowało do postaci opisanych przez Nonę Baldwin Brown. Po wymianie korespondencji (na Facebooku) dostałem dostęp do jego drzewa na MyHeritage i wszystko stało się jasne. Znalazła się także rodzina Sattinger oraz Hortolani. Jedna tylko poprawka: autorka w Budapeszcie spotkała się z Zoltánem and Klári, a nie Elemérem Demeter, ale to szczegół.

Nekrolog Julie Brankovits z Caransebeş
Nekrolog Julie Brankovits z Caransebeş

Nie wszystkie osoby z nekrologu znajdują się w drzewie. Części nie umieściłem ze względu na to, że niektóre osoby z następnego pokolenia jeszcze żyją. Dlatego nie ma na przykład rodzin Sattinger i Hortolani. Większość osób związana jest z Caransebeş, a „nabytki” pochodzą z okolicy: okręgu Caraș-Severin (np. Resita), ale też okręgu Hunedoara (czyli po węgiersku Vajdahunyad).

Drzewo genealogiczne rodziny Brankovits
Drzewo genealogiczne rodziny Brankovits

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *