Jak znaleźć grób na Powązkach

Do grobów rodzinnych na Starych Powązkach zwykle trafiam bez problemu. Od dziecka pamiętam punkty charakterystyczne, przy których należy skręcić, aby trafić do jednych i drugich Pradziadków, a od kilkunastu lat Dziadków i Rodziców. Jednak czasami, szczególnie późnym wieczorem w Dzień Zaduszny, gdy Stare Powązki stają się absolutnie magiczne, zdarza mi się zabłądzić. Nawet w dzień trafienie do rzadziej odwiedzanego grobu może sprawiać problemy. A szczególnie przed świętami na cmentarzu można spotkać wiele osób dopytujących się jak znaleźć jakiś grób. Czyszcząc grób znajdujący się przy skrzyżowaniu alejek, w zasadzie ciągle słyszy się rozpaczliwe rozmowy czy kłótnie jak gdzieś trafić.

Jeżeli chcemy odwiedzić jakiś grób na Starych Powązkach, odnalezienie grobu w wyszukiwarce zarządzanej przez Urząd Miasta st. Warszawy jest połową sukcesu. Cmentarz ten jest bowiem gigantyczną nekropolią, która kilkakrotnie się rozrastała. Równe alejki biegnące przez cały cmentarz przecinające się pod kątem prostym mogą zwieść pozornym porządkiem. W kwestii numeracji kwater bowiem panuje potworny chaos. Numery się powtarzają (powtórzone są oznaczane literami lub opisane hasłem „wprost”), numeracja raz biegnie w jednym kierunku, a po chwili w innym, część kwater oznaczonych jest literami (wielką lub małą).

Jak znaleźć grób na Powązkach. Plan cmentarza Powązkowskiego
Plan cmentarza Powązkowskiego. Źródło: Polona

Może nie byłoby większego problemu, gdyby wyszukiwarka była wygodna w użyciu na smartfonie. Jednak mapa świetnie sprawująca się na dużym ekranie komputera, na cmentarzu staje się wyzwaniem, szczególnie przy brzydkiej pogodzie, o którą nietrudno w listopadzie. Dlatego wybierając się na Powązki, warto zabrać ze sobą plan pokazujący lokalizacje poszczególnych kwater (jest ich około 400).

Numer kwatery nie wystarcza, aby znaleźć grób na Powązkach.

Numery kwater na Starych Powązkach są wypisane na słupkach znajdujących się w ich narożnikach (północno-wschodnich), dlatego część osób myśli, że są to numery alejek. Kwatera to zwykle prostokąt podzielony na 6 rzędów (liczonych od słupka) w kierunku zachodnim. Każdy z rzędów może zawierać do 30 grobów o numeracji biegnącej na południe. Tak więc kwatera na Starych Powązkach to niemal 200 grobów. Oczywiście są też kwatery o nieregularnych kształtach. Większość z nich znajduje się na obrzeżach Cmentarza oraz przy kolumbarium nazywanym zwyczajowo Katakumbami.

Jak znaleźć grób na Powązkach Słupek z numerem kwatery
Po lewej stronie widoczny słupek z numerem kwatery Źródło: archiwum Autora

Jeżeli grób nie znajduje się przy alei, to dobrze też warto wydrukować sobie tez plan samej kwatery.

Wejście na cmentarz Powązkowski w dni powszednie jest możliwy tylko przez bramy II (św. Honoraty) i IV od strony ulicy Powązkowskiej. Przed Świętem Zmarłych otwierane są dodatkowo bramy I (Brama Pięciu Poległych), Brama V (od ul. Tatarskiej), Bramy VI i VII (od ul. Ostroroga) oraz furta od Spokojnej.

Wyszukiwarka grobów na Powązkach nie jest idealna. Nie wszystkie inskrypcje odczytano oraz nie jest uzupełniana od indeksacji w około 2002 roku. Idealna też nie jest monumentalna praca Stanisława Szenica. Zawarte tam biogramy nie zawsze są w 100% poprawne. W bibliotekach cyfrowych i tradycyjnych dostępnych jest wiele publikacji na temat Cmentarza Powązkowskiego. Na przykład w Polonie 3 tomy wydawane w latach 1855 -1856 książki Kazimierza Wójcickiego Cmentarz Powązkowski pod Warszawą (więcej o tej książce).

O innych wyszukiwarkach jak Grobonet napisałem artykuł dawno temu, ale duża jego część jest nadal aktualna. W tym roku ma być dostępna aplikacja na smartfon pomagająca znaleźć grób na Powązkach, ale jeszcze nie wiadomo jak będzie się sprawdzać.

Cmentarz Powązkowski nie jest największym cmentarzem w Polsce, a nawet w Warszawie. Największy w Polsce jest Cmentarz w Szczecinie o powierzchni 173 hektarów, a drugi Cmentarz Komunalny Północny w Warszawie (143 hektarów). Powązki z powierzchnią 43 ha lokują się w drugiej piątce razem z trochę mniejszym i równie ważnym Cmentarzem Rakowickim w Krakowie. Podobną powierzchnię ma też trzecia nekropolia narodowa Cmentarz Łyczakowski, a Cmentarz Na Rossie ma zaledwie 10 hektarów.

Największym cmentarzem w Europie jest Ohlsdorf w Hamburgu, który zajmuje powierzchnię 391 ha i znajduje się na nim około 256 tysięcy grobów, czyli jest około 3 razy większy od Cmentarza Powązkowskiego pod względem liczby grobów (70 tysięcy), a niemal 10 razy większy pod względem powierzchni.

Największym na świecie pod względem powierzchni cmentarzem jest amerykański Cmentarz Narodowy w Calverton (Calverton National Cemetery). Zajmuje powierzchnię 423 ha, ale znajduje się tam „tylko” 275 tysięcy grobów.

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *