Kim byli moi przodkowie, czyli jak dobrze poznać historię swojej rodziny i stworzyć drzewo genealogiczne

Genealogiczne zabawy logiczne

Strona główna » Blog » Jak szukać przodków » Genealogiczne zabawy logiczne

Często brakuje nam aktów i musimy kombinować ze szczątkowymi informacjami. Czasami coś powiedzą nam świadkowie, czasami rodzice chrzestni. Czasami rozwiązujemy sobie to sudoku, czasami brak nam informacji. Z drugiej strony, badając osiadłe rody gospodarzy w całkowicie zachowanej parafii, ba! całkowicie zindeksowanej, wywód przodków można trzasnąć w kilka godzin. Nawet to wklepywanie może z czasem stać się nudne. Co prawda indeksy aktów metrykalnych mogą wprowadzić w błąd i koniecznie trzeba sprawdzać zawartość aktów, co rozprasza czasem monotonię wklepywania. Jednak nawet całkowicie poprawnie zindeksowanych parafiach można natrafić na ciekawe genealogiczne zabawy logiczne.

Parafia Nowy Dwór Mazowiecki

Parafia Nowy Dwór (Wikipedia) niemal w 100% zachowana, niemal w 100% zindeksowana, sąsiednie parafie również, ale to w omawianym okresie jest mniej istotne, bo w pierwszej połowie XIX wieku stosunkowo rzadko żenili się w innych parafiach — jednak czasem warto sprawdzić. Piękne pismo, żadne bazgroły. Co może pójść nie tak?
Mieszkały tam stare rody gospodarskie o nazwiskach jak Sierawski, Derlacz, Choroś, Mróz (oboczność Mrozik), Mientek (zapisywani też Miętek, Mieńtek), Liwscy. Było też kilka starych rodów osadników katolickich jak Affek (Afek) oraz ewangelików.

Parafia Nowy Dwór Mazowiecki i okolica
Parafia Nowy Dwór Mazowiecki i okolica

I teraz uwaga. Trzeba się wczytać:

W Krubinie w 1819 rodzi się Ignacemu Sierawskiemu i Agnieszce Milewskiej syn Bonifacy, a w 1822 roku Andrzej. Bonifacy żeni się w 1836 roku z Teresą Derlacz. Nic nie ma w tym wszystkim nic niezwykłego. Jeszcze.

Szukam ślubu drugiego syna wspomnianej pary: Andrzeja. Jest w 1842 roku z Małgorzatą Choroś. Tylko że w akcie ślubu Andrzej jest synem Szymona i Rozalii. Więc nie ten. Szukam jego aktu zgonu. Jest! Andrzej syn Ignacego i Agnieszki pozostawił wdowę Małgorzatę Choroś. Czyli tylko w akcie ślubu ma wpisanych innych rodziców. No dobrze, w akcie ślubu pomylili się rodzice pana młodego. Tym łatwiej to zaakceptować, że nie występuje żaden Szymon Sierawski w parafii w tamtym czasie. Jest co prawda w pobliskim Chotomowie Szymon, ale jego żona to Marianna, a nie Rozalia.

Szukam urodzin żony Andrzeja Małgorzaty Choroś, która według aktu ślubu ma być córką Jana i Marianny. Nie ma. Jest tylko Małgorzata Choroś córka Macieja i Brygidy Mrozik. Czy możliwe, aby z rodzicami panny młodej się pomylili? A jakże. Rok po zgonie Andrzeja Sierawskiego młoda wdowa (podano, że po zmarłym Andrzeju Sierawskim) wychodzi ponownie za mąż za Ludwika Rafalskiego. I w tym akcie jest już córką Macieja i Brygidy.

No cóż, cały akt skopany, można poszukać czy wymyślił tych rodziców czy zamienił z innym ślubem.

W dalszej kolejności szukam dzieci Bonifacego Sierawskiego.

Pierwsza jest Marianna córka Bonifacego i Małgorzaty Mróz urodzona w Krubinie w 1838 roku. Nie ma ślubu takiej pary (także Mrozik) i więcej ich dzieci. Czyli najprawdopodobniej chodzi o córkę Bonifacego i Teresy Derlacz, a może pomyłka jest piętrowa i chodzi o Andrzeja i Małgorzaty Choroś? Jest i druga i trzecia Marianna urodzone w 1842 roku i 1848. W parafii Chotomów nie było zwyczaju nadawania takich samych imion żyjącym dzieciom, więc te Marianny z 1838 i 1842 powinny mieć akty zgonu. Rzeczywiście jest akt zgonu Marianny Sierawskiej w 1842 roku w wieku 2,5 miesiąca córki Bonifacego i Teresy. Zgonu Marianny Sierawskiej urodzonej w 1838 brak (co specjalnie nie dziwi, bo ze względu na wysokość pokładnego czasami odpuszczano sobie powiadamianie księdza).

A Marianna Sierawska urodzona w 1848 roku córka Bonifacego i … Małgorzaty Choroś czyli mylnie wpisanej żony Andrzeja Sierawskiego? Zmarła w 1855 roku jako córka Bonifacego i Teresy (bez nazwiska).

Przeglądając dalej można znaleźć dzieci Bonifacego z Teresą Derlacz (prawidłowo) i Teresą Liwską (nieprawidłowo). Co ciekawe jest też zgon dziesięcioletniej Julianny Sierawskiej córki Bonifacego i Teresy Derlacz w 1862 roku, ale brak aktu jej urodzenia.

Są też dzieci Andrzeja i Małgorzaty Choroś oraz Andrzeja i Marianny Choroś. W jakiejś większej komunie oni żyli?! ;). Dzieci w aktach zgonu, a czasem i ślubu mają prawidłowych rodziców.

Genealogiczne zabawy logiczne
Wyszukiwanie urodzeń dzieci Bonifacego Sierawskiego (1819-1854) i Teresy z domu Derlacz (1918-1856)

Dalej, po śmierci Bonifacego w 1854 roku, w 1855 roku Teresa po mężu Bonifacym Sierawska (jak wiemy z domu Derlacz) wychodzi za mąż, ale w akcie tego ślubu wpisano, że jej nazwisko panieńskie to Kaczyńska.

I jak teraz wierzyć w informacje pozostałych aktach? Co jeszcze ciekawego wyjdzie? Zaznaczam, że nie są to błędy indeksującego (zdarza się), a informacje zapisane w aktach. Z drugiej strony takie genealogiczne zabawy logiczne wprowadzają element rozrywki w żmudnym wprowadzaniu danych do programu genealogicznego.

Inny przykład radosnej twórczości:

Antoniemu Pursie i Józefie z domu Zielińskiej czyli Wiatrak rodzi się w Krubinie w 1824 roku syn Jan. Pursa to stosunkowo rzadkie nazwisko, więc nie powinno być problemów. Jednak aktu ślubu i zgonu Jana brak. Jest za to akt zgonu Stanisława Pursy syna Antoniego i Józefy z 1831. Temu z kolei brak aktu urodzenia, a zmarł w wieku 7 lat, więc powinien urodzić się w 1824. Może dlatego, że zgon zgłaszał Stanisław Zieliński, to zgon wpisano na Stanisława Pursę? To też można od biedy wytłumaczyć, bo czasem używano innego imienia niż nadane na chrzcie.

Przykłady można mnożyć. Co ciekawe błędy są w zapisach księdza proboszcza Jana Tomaszewskiego, który zmarł w 1843 jak i jego następcy księdza proboszcza A. Bieleckiego (o ile dobrze odczytuję).

Inne genealogiczne zabawy logiczne z tej parafii

  1. Jak brzmiało nazwisko panieńskie matki Stanisława Affka żeniącego się z Weroniką Bułczyńską w Nowym Dworze Mazowieckim w 1835 roku? W akcie podano Szczepańska.
  2. Czyją córką była Balwina Józefa Bułczyńska urodzona w 1840 roku? W akcie podano Franciszek i Katarzyna Mróz.
  3. Czyim dzieckiem był Ignacy Liwski urodzony w 1837 roku jako syn Dominika i Franciszki Pruszewskiej?

To takie na szybko znalezione i łatwe zabawy. Może ktoś znajdzie inne?

W bardzo dużej części zapisów omijano nazwiska panieńskie. Dzięki temu było mniej błędów w zapisach.

Drzewo Sierawskich i Pursów z Krubina przygotowywałem do celów dydaktyczno — promocyjnych na I Piknik historyczny w Krubinie 8.06.24. Nie mam tam związków rodzinnych.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *