Cmentarz Kamionkowski kaplica na początku XX wieku

Cmentarz Kamionkowski, Cmentarz parafialny w Kamionie

Cmentarz Kamionkowski jest chyba najstarszym cmentarzem w obrębie obecnej Warszawy, po którym został wyraźny ślad. Dodatkowo jego historia jest niezwykle burzliwa. Nie wiadomo kiedy powstał. Pierwsze zapisy o parafii w Kamionie pochodzą z XIII wieku i wtedy prawdopodobnie był już cmentarz przy kościele. W 1681 roku głównym kościołem parafii Kamion stał się kościół w Skaryszewie i cmentarz w Kamionie stracił na znaczeniu i chyba został po raz pierwszy zamknięty. Jednak pamiętano o nim, ponieważ pochowano na nim żołnierzy poległych podczas Bitwy pod Warszawą w roku 1656. Później spoczęli na nim też żołnierze i ofiary rzezi Pragi podczas powstania kościuszkowskiego. Za czasów napoleońskich kościół i cmentarz na Skaryszewie zniknęły i cmentarz na Kamionie wrócił do łask.

Po III rozbiorze Kamion również uległ podzieleniu i zaczęto używać zdrobniałej nazwy Kamionek. Tak więc Cmentarz już Kamionkowski był świadkiem kolejnej wielkiego momentu historycznego: Bitwy Grochowskiej w 1831 roku. W następnych latach cmentarz stał się zwykłym miejscem pochówków, aż do otwarcia Cmentarza Bródnowskiego (Brudzieński). Oczywiście osoby bogatsze chowano na Powązkach, a ta część mojej rodziny przeniosła się cmentarz Ewangelicko-Augsburski. W 1887 roku ostatecznie zamknięto Cmentarz Kamionkowski dla nowych pochówków. Przez następne 12 lat wolno było chować tylko w istniejących wcześniej grobach murowanych, których było 30.

Cmentarz kamionkowski zamknięcie
Źródło: Kurjer Codzienny 19 listopada 1884, Polona

Już po zamknięciu cmentarza, obyła się walka z zaborcą o postawienie na jego terenie kaplicy kościółka. Batalia zakończyła się sukcesem: w niej w 1917 roku po raz trzeci erygowano parafię.

Cmentarz katolicki na Kamionku
Cmentarz katolicki na Kamionku Źródło: Ilustrowany przewodnik po Warszawie wraz z treściwym opisem okolic miasta, 1983, Polona

Ze względu na symboliczne znaczenie cmentarza postanowiona na jego miejscu postawić Konkatedrę Matki Boskiej Zwycięskiej w Warszawie. Mimo obietnic zachowania pamiątek po cmentarzu budowa tej świątyni doprowadziła do zniszczenia wielu pomników. Podobno część z nich nadal znajduje się pod śmieciami powstałymi podczas budowy.

Cmentarz Kamionkowski kaplica na początku XX wieku
Kaplica na początku XX wieku na Cmentarzu Kamionkowskim

Więcej o cmentarzu można poczytać na stronach Sowy, gdzie umieszczono także Inwentaryzacja nagrobków z 1916 roku oraz spis z „natury” wykonany przez autorkę w roku 2006 r.

Dzwonnica Cmentarz Kamionkowski
Dzwonnica na Cmentarzu Kamionkowskim. Pozostałość po kaplicy. Stan z 2021 roku.

Cmentarz Kamionkowski, a moja rodzina

Niewątpliwie Cmentarz Kamionkowski był miejscem spoczynku Charlesa Emile Geber, o czym jest informacja w jego nekrologu. Dodatkowo w artykule zamieszczonym w Echo Pragi : organ tygodniowy Pragi i przedmieść. R. 1, 1916, no 43 pada stwierdzenie „Ozdobę cmentarza stanowi grób rodziny Geberów z ładnym marmurowym biustem, względnie dobrze zachowany”. Czy ze tego, że pada tu liczba mnoga „Geberów” można coś wysnuć? Czy chowany jest tu także brat Charlesa Jan Geber, który zmarł w 1902, czyli już po okresie 12 lat od zamknięcia Cmentarza Kamionkowskiego? W nekrologu niestety nie podano miejsca pochówku, a jego żona spoczęła samotnie na cmentarzu powązkowskim w 1917 roku.

Nekrolog Karol Geber 1881
Kurjer Codzienny 10 grudnia 1881

Byłem przekonany, że widziałem informację, że Cmentarz Kamionkowski jest miejscem pochówku szwagra Charlesa Józefa Judlina, który zginął w Berlinie. Niestety nie zapisałem sobie tej wydzierki, a znaleźć jej teraz nie potrafię.

Postanowiłem upamiętnić pochowanych na Cmentarzu Kamionkowskim i oprócz wspomnianych inwentaryzacji i spisów z natury spisać nekrologi, które ukazały się w prasie w XIX wieku.

Pochowani na Cmentarzu Kamionkowskim w XIX wieku

Paweł Zagórny, b. majster starego mostu warszawskiego 1 sierpnia 1866

Augustyn Dawid Galeotti, dymisjonowany Sztab sKapitan 3 Artyleryjskiej Brygady, Urzędnik Drogi Żelaznej St.Petersburgsko-Warszawskiej, 17 maja 1867

Marja Klecka, córka ś.p. Jana Kleckiego Dra Medycyny 16 grudnia 1867

Józef Czerwiński 24 kwietnia 1868

Józefa z Jasińskich Jasińska. Obywatelka Przedmieścia Pragi 6 lipca 1868

Ewa z Buzów Łubkowskich Kwiatkowska, obywatelka przedmieścia Pragi, wdowa 4 czerwca 1869

Eleonora z Piskorskich Ciechowicz, wdowa po obywatelu 20 sierpnia 1875

Windenty Obrębski 5 października 1875

Aniela Cieszańska, panna, córka Andrzeja i Salomei z Okuniewskich, obywatele przedmieścia Pragi 11 listopada 1875

Katarzyna z Trzebińskich Karpowicz 19 lutego 1877

Mania Mroczkowska, córka urzędnika Banku Polskiego i Julji z Lenków 11 czerwca 1877

Adella córeczka obywateli, Józefa i Pauliny małżonków Orszagh 7 grudnia 1877

Kazia Walentyna Orszagh, ,córka Józefa i Pauliny z Kruszewskich małżonków Orszagh obywateli 12 grudnia 1877

Magdalena z Netzów Minchenzang, b. obywatelka m.Warszawy w grobie familijnym 20 marca 1878

Julian Beuter z domu własnego za rogatką Moskiewską 24 października 1878

Marya z Mikulskich Jaroszewska, wdowa po urzędniku w grobie familijnym 20 listopada 1878

Agnieszka z Bruszewskich Józefowicz, wdowa, obywatelka m. Warszawy 18 grudnia 1878

Antoni Różewicz 3 grudnia 1878

Józef Wardyński, b. prezydent m. Łowicza, emeryt i właściciel posesji na Pradze 24 marca 1879

Justyna z Matuszewskich Wenda, żona naczelnika archiwum akt dawnych 5 sierpnia 1879

Józef Wysocki, emeryt, b.urzędnik w wydziałach pob. komisji rządowej wojny 1 października 1879

Władysław Wojakowski, urzędnik zarządu drogi żelaznej warszawsko-terespolskiej 4 maja 1880

Czesław Korsak, b. Sekretarz przy komisarzu włościańskim powiatu łukowskiego 10 czerwca 1880

Józef Kowacz, emeryt, b. oficer b. wojsk polskich 14 czerwca 1880

Antoni Kamiński, urzędnik drogi żelaznej warszawsko-terespolskiej, syn Mikołaja i Eufemji de Castoni małżonków Kamińskich 9 lipca 1880

Helena z Truszyńskich 1-go ślubu Byszyńska, 2-go Lutostańska, żona urzędnika drogi żelaznej warszawsko-terespolskiej 15 lutego 1881

Ludwika z Lenarskich Gumowska, wdowa po urzędniku 19 lutego 1881

Franciszek Porawski, majster ślusarski 28 lutego 1881

Seweryn Łaski, emeryt, 17 maja 1881

Karol Geber, obywatel i właściciel farbiarni w Grochowie, urodzony w Altkirche w Alzacji 10 grudnia 1881

Jan Nakonieczny, majster szewski, obywatel Pragi 1 marca 1882

Jakobina z Basińskich Hegner, wdowa po obywatelu z W. Ks. Poznańskiego 1 marca 1882

Walerya z Żytkiewiczów Walter, 6 marca 1882

Józef Zajdler, urzędnik warsz. Towarzystwa ubezpieczeń od ognia 26 maja 1882

Józef Jaszewski, b. oficer b. wojsk polskich oraz obywatel ziemski pow. iłżeckiego 30 grudnia 1882

Ferdynand Kohler, urzędnik drogi żelaznej warszawsko-terespolskiej 4 stycznia 1883

Ignacy Święcicki 21 grudnia 1883

Walenty Dmowski 4 stycznia 1884

Antonina z Komorowskich Hankiewi 3 stycznia 1884

Władysława Bukowska, uczennica III-go gimnazjum, przeżywszy lat 18 16 stycznia 1884

Feluś Scholtze 26 stycznia 1884

Antonina Zachert, panna 8 kwietnia 1884

Antonina z Perkowskich Białobrzeska, wdowa po nadleśnym 1 marca 1884

Euzebja Łaska, 11 lipca 1884

Marja Dmowska, panna 10 sierpnia 1884

Katarzyna Zechert, 30 września 1884

Amelja z Pawłowskich Klecka, wdowa po ś.p. Janie Kleckim, doktorze medycyny 10 października 1884

Marja Prądkiewicz 23 października 1884

Roman Józef Kluczewicz 23 października 1884

Zygmunt Makulski, uczeń szkoły realnej prywatnej, syn Ludwika i Marji z Dzierzbickich, małżonków Makulskich 29 października 1884

Katarzyna Ilczenko, żona starszego strażnika, z domu przy pomniku grochowskim 3 maja 1885

Leopold Hreczyna obywatel przedmieścia Pragi 1 czerwca 1885

Adam Wysocki były pomocnik naczelnika powiatu Łukowskiego 1 czerwca 1885

Kalikst Jancewicz, b. obywatel ziemski 8 czerwca 1885

Jan Chodyński, podaptekarz 26 lipca 1885

Wiktor Marchasson, syn Pawła i Ludwiki z Leyeque’ów 20 sierpnia 1885

Ludwik Kruszewski, syn Jana i Elżbiety z Piekrzewiczów, obywatelstwa Pragi 20 września 1885

Mikołaj Podbielski, b. urzędnik rządu gubernjalnego warszawskiego 6 listopada 1885

Jan Karol Kluczewicz, były rektor gimnazjum w Kaliszu, urodzony w 1814 roku 24 grudnia 1885

Leonja Hreczyn, córka Aleksandra i Sabiny małżonków Hreczyn,powiększyła grono aniołków 14 stycznia 1886

Leonard Auguste, urzędnik kolei żelaznej warszawsko-terespolskiej 19 lutego 1886

Eleonora z Willów Lankajtes, wdowa, obywatelka 7 kwietnia 1886

Marceli Morantowicz, ze wsi Wawer 15 sierpnia 1886

Katarzyna z Mauszów Praska, wdowa po ś.p Feliksie Pruskim, niegdyś właścicielu apteki w m.Warszawie 3 listopada 1886

Tekla z Kośmińskich Erhardt, wdowa po urzędniku sądowym 9 listopada 1886

Aleksander Preuss, urzędnik drogi żolaznej warszawsko-terespolskiej 31 stycznia 1887

Eufemia z Cerchów Majer 21 lutego 1887

Franciszka z Zielińskich 1-go ślubu Dreszer, 2-go Maszkiewicz, wdowa, obywatelka przedmieścia Pragi 15 marca 1887

Cecylja Budziszewska, wdowa 21 czerwca 1887

Kazimierz Swinkowski, b. obywatel przedmieścia Pragi 5 lipca 1887

Elononora z Czupryńskich Kruszewska, żona obywatela przedmieścia Pragi 2 grudnia 1887

Marianna z Sulińskich 1-go ślubu Osińska, 2-go Hreczyna, obywatelka przedmieścia Pragi, do groby familijnego 26 lipca 1889

Antoni Cybulski, starszy kontroler zarządu dróg żelaznych warszawsko-wiedeńskiej i warszawsko-bydgoskiej 27 września 1889

Marja z Wardyńskich Maciejowska 6 maja 1890

Konstanty Hreczyna, obywatel Pragi 28 grudnia 1890

Stefanja z Kwiatkowskich Hasiewicz, wdowa 11 kwietnia 1893

Rudolf Samczyński, naczelnik kancelarji wydziału ruchu d. ż. nadw. 3 maja 1894

Jerzyk Malanowski 17 marca 1897

Eleonora Samczyńska 23 kwietnia 1897

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *