Loża Masońska w Łomży

Trzeba się przyznać – co najmniej 2 moich przodków było masonami. Czy to coś złego? Kilka razy słyszałem ,że wszystkiemu są winni Żydzi, Masoni i cykliści? Myślę, że zdanie to jest nieco przesadzone. W każdym bądź razie członkami byli i księża, w tym prymasi Polski i przodkowie Wielkich Polaków jak Jan Norwid – ojciec Cypriana, Stanisław Moniuszko dziad Stanisława i pradziad Johna Gielguda – Jan Giełgut, nie wspominając o Potockich, Radziwiłłach, Sołtanach czy Poniatowskich.
Ale i tak w Polsce loże masońskie zostały rozwiązane w 1821 roku.

Poniżej znajduje się lista loży masońskiej w której byli mój 4xpradziad Wincenty Bromirski i 3xpradziad Stanisław Polkowski.
Myślę, że ze względu na charakter organizacji co najmniej część z wymienionych osób stanowiło ich znajomych również z „ziemskiego” życia. Ciekawi mnie czy Stanisław Stał się członkiem loży dlatego, że został zięciem Wincentego Bromierskiego, czy też na odwrót. Czy przynależność do tej loży wpłynęła tylko na moją genealogię, czy też ktoś inny znajdzie pary swoich przodków?
Wśród członków warto jeszcze zauważyć Macieja Maiewskiego – szwagra babki Marii Curie Skłodowskiej.

Loża Masońska w Łomży „Wschodzące Słońce” 1820 rok

według książki Stanisława Załęskiego, (1843-1908), O masonii w Polsce od roku 1742 do 1822 na źródłach wyłącznie masońskich, Wydanie II poprawione w dwóch częściach . Kraków, 1908. Strona 187 tom II (466 strona skanów)

1) Rembieliński Wiktor– 4 st. Mistrz Katedry założyciel
2) Kisielnicki Ignacy – 4 st. Namiestnik Mistrza Kat. Założyciel
3) Trzeszczkowski Jan – 4 st. I. Dozorca
4) Mierzeiewski Damazy – 3 st. II Dozorca
5) Roman Ignacy – 3 st. Sekretarz
6) Maiewski Maciej – 3 st. Mówca.
7) Arciszewski Filip – 3 st. Podskarbi.
8) Grabowski Jan – 3 st. Przysposobiciel
9) Truskolawski Daniel – 3 st. Mistrz Obrzędów.
10) Bromirski Wincenty – 3 st. I Sztuard.
11) Czarnowski Teodor – 3 st. II Sztuard
12) Lutto Jan – 3 st. Jałmużnik
Członkowie czynni:
1) 3. Hansbrant Jan, założyciel – 4 st. Kontroler Skarbu
2) 66. Meyer Jan – 4 st. ditto
3) 2. Rembieliński Wiktor, założyciel – 4 st. Preses Trybunału Łomżyńskiego
4) 21. Trzeszczkowski Jan – 4 st. Prokurator przy Trybunale Łomżyńskim
5) 27. Arciszewski Filip – 3 st. Archiwista Trybunału
6) 18. Bromirski Wincenty – 3 st. Podprokurator przy Trybunale Łomżyńskim
7) 19. Czarnowski Teodor – 3 st. Obywatel
8) 58. Grabowski Jan – 3 st. Sędzia Trybunału
9) 28. Kosiński Andrzej – 3 st. ditto
10) 10. Lentecki Antoni – 3 st. Typograf
11) 9. Lutto Jan – 3 st. Fabrykant
12) 78. Maiewski Maciej – 3 st. Profesor Szkoły Wojewódzkiej (nauki przyrodnicze)
13) 26. Mierzeiewski Damazy – 3 st. Kassyer Trybunału
14) 41. Roman Ignacy – 3 st. Sędzia
15) 70. Rożynkowski Antoni – 3 st. Konserwator Hypotek
16) 45. Rzętkowski Fortunat – 3 st. Komisarz Ekonomiczny
17) 77. Truskolawski Daniel – 3 st. Professor Szkoły Wojewódzkiej (historia)
18) 59. Kapica Benedykt – 2 st. Patron Trybunału
19) 61. Polkowski Stanisław – 2 st. Adiunkt Komisarza Obwodowego
20) 27. Szubert Józef – 2 st. Kupiec
21) 112. Bergan Wilhelm – 1 st. Typograf
22) 97. Fryderycy Jerzy – 1 st. Aptekarz
23) 100. Grodzki Mikołaj – 1st. Dyrektor Poczty
24) 81. L. K. – 1 st.
25) 108. Kühnel Karol – 1 st. Kupiec
26) 82. Makulski Wincenty – 1 st. Professor Szkoły Wojewódzkiej
27) 72. Sandbeck Karol – 1 st. Artysta
28) 105. Targoński Izydor – 1 st. Assesor Trybunału
29) 89. Wyrzykowski Juliusz – 1 st. dotto
30) 11. De Hagen Bar. Karol, założyciel – 4 st. Obywatel
31) 12. Kisielnicki Ignacy – 4 st. Marszałek Powiatu Łomżyńskiego
32) 13. Klimentowicz Jakób – 4 st. Obywatel
33) 8. Prătorius Fred., założyciel – 4 st. Poczmistrz
34) 4. Zeyfert Wilhelm, ditto – 3 st. Nadrachmistrz Komisji Wojewódzkiej
35) 83. Braun Wilhelm – 3 st. Pocztmistr
36) 56. Budziszewski Antoni – 3 st. Obywatel
37) 28. Dembowski Józef – 3st. Sędzia Apelacyjny
38) 23. Filipowicz Ludwik – 3 st. Adiunkt Komisji Wojewódzkiej
39) 62. Geissler Karol – 3 st. Doktor Medycyny
40) 14. Grzędzki Xawery – 3 st. Obywatel
41) 16. Grosman Michał – 3 st. Pocztmistrz
42) 20. Hirner Karol – 3 st. Kontroler Kasy
43) 65. Hłasko Józef – 3 st. ditto
44) 24. Jabłoński Stanisław – 3 st. Jeometra
45) 17. Kamiński Jan – 3 st. Adwokat Sądu Apelacyjnego
46) 49. Kulik Leopold – 3 st. Pisarz Sądu Pokoju
47) 15. Kołowski Stanisław – 3 st. Obywatel
48) 41. Lewicki Jan – 3 st. Obywatel
49) 39. Łazicki Jan 3 st. Komisarz Ekonomiczny
50) 7. Pusz Andrzej – 3 st. Naddzierżawca
51) 29. Rembieliński Andrzey – 3 st. Radca Wojewódzki
52) 5. Schybilla Adam, założyciel – 3 st. Obywatel
53) 6. Truskolaski Franciszek, ditto – 3 st. ditto
54) 42. Wilczewski Kajetan– 3 st. Marszałek Powiatu Biebrzańskiego
55) 36. Boguski Stanisław – 2 st. Adjunkt Komisarza Obwodowego
56) 54. Drewnowski Ignacy – 2 st. Obywatel
57) 55. Filipowicz Kasper – 2 st. Adjunkt Komisarza Obywatel
58) 57. Fryderych Józef – 2 st. Inspektor Miast
59) 52. Jabłonowski Adam- 2 st. Pisarz Sądu Pokoju
60) 35. Klicki Floryan – 2 st. Inspektor Wydziałowy
61) 40. Kuczyński Franciszek – 2 st. Sędzia Trybunału
62) 46. Miłasiewicz Stanisław – 2 st. Komisarz Wojewódzki
63) 75. Sieńkiewicz Józef – 2 st. Nadleśny
64) 79. Skopnik Fryderyk – 2 st. Aktuaryusz
65) 85. Steffanowicz Ignacy – 2 st. Rewizor Komory
66) 84. Toczyński Ignacy – 2 st. Pisarz Komory
67) 80. Wolumin Adam – 2 st. Aptekarz
68) 76. Woyna Woyciech – 2 st. Obywatel
69) 31. Appel Daniel – 1 st. Kassyer Obwodowy
70) 53. Bielakowicz Jan – 1 st. Sekretarz w Komissyi Wojewódzkiej
71) 99. Biłgorayski Franciszek – 1 st. Obywatel
72) 109. Chlebowski Jan – 1 st. Kontroler Komory
73) 113. Dęby Teofil – 1 st. Obywatel
74) 93. Eydziatkowicz Karol – 1 st. Notariusz Publiczny
75) 111. Galiński Józef – 1 st. Porucznik
76) 102. Godlewski Felicyan – 1 st. Porucznik
77) 69. Gumowski Jan – 1 st. Ditto
78) 71. Horodyński Innocenty – 1 st. Major Wojsk Polskich
79) 44. Janczewski Piotr – 1 st. Jeometra
80) 106. Kaczorowski – 1 st. Kontroler Komory
81) 90. Kisielnicki Adam – 1 st. Obywatel
82) 60. Kober Antoni – 1 st. Komisarz w Komisji Wojewódzkiej
83) 63. Krasiński Chryzanty – 1 st. Komisarz Obwodowy
84) 51. Kulikowski – 1 st. Kalkulator
85) 108. Kuskowski Stanisław – 1 st. Professor
86) 48. Lelowski Ignacy – 1 st. Kapitan Woysk Polskich
87) 91. Łukowski Justyn – 1 st. Burmistrz
88) 50. Meyer Leopold – 1 st. Obywatel
89) 92. Modzelewski Piotr – 1 st. Inspektor Wydziałowy
90) 94. Moniuszko Franciszek – 1 st. Sekretarz Komisarza Obwodowego
91) 103. Orłowski Józef – 1 st. Professor.
92) 98. Piaseczki Franciszek – 1 st. Sekretarz Komisarza Obwodowego.
93) 107. Przybylski Walenty – 1 st. Obywatel
94) 87. Przyłuski Jacenty – 1 st. Patron Trybunału
95) 64. Remiszewski Piotr – 1 st. Kapitan Woysk Polskich
96) 67. Ruksza Michał – 1 st. Ditto
97) 88. Stefanowicz Onufry – 1 st. Kalkulator.
98) 68. Świerzbiński Gabryel – 1 st. Obywatel
99) 95. Szadkowski Leonard – 1 st. Adjunkt Komisarza Obwodowego.
100) 110. Tański Józef – 1 st. Obywatel
101) 43. Truszkowski Cyprian – 1 st. Podleśny
102) 100. Wierzbowski Marcin – 1 st. Pocztmistrz
103) 32. Zieliński Józef – 1 st. Porucznik Woysk Polskich.
104) 86. Żmigrodzki Franciszek – 1 st. Burmistrz (miasta Szczuczyna).
Uwolniony
74. Milde Jan – 1 st. Pocztmistrz
Zawieszeni
1) 33 Olszewski Adam – 2 st. Kassyer
2) 38. Dłuski Wacław – 1 st. Kapitan
3) 23. Kőnig Bogumił – 1 st. Aptekarz

Członkowie Honorowi
1) Heinrichs Ludwik – Dyrektor Powiatu Johansburskiego
2) Rembieliński Raymund – Prezes Komisji Wojewódzkiej
3) Wilkoszewski Walenty – Pułkownik
4) Zieliński Ignacy – Radca Stanu
5) Plater Ludwik – ditto.

Małachowianka – szkoła mojego Dziadka

Tableau 8 klasowe gimnazjum męskie Koła Polskiej Macierzy Szkolnej (obecnie tzw. Małachowianka) rocznik 1921,
Tableau 8 klasowego gimnazjum męskiego Koła Polskiej Macierzy Szkolnej (obecnie to Małachowianka) rocznik 1921,

Dziadek Adam Markowski urodził się w Janowie, która była dużą i bogatą wsią. Była nawet w niej nawet szkółka, do której Dziadek uczęszczał. Jak to się stało, że chłopski syn nie ukończył na niej edukacji, a trafił do elitarnego gimnazjum, które obecnie nosi nieformalną nazwę Małachowianka?

Poczatkowy etap nauki

W niedalekiej Świedziebni (od Janowa 2,5 km) była szkoła początkowa. Zachowało się świadectwo z trzeciej klasy wypisane w języku polskim za rok 1915/16 na którym niestety nie ma informacji z jakiej jest ono szkoły. Najbardziej zastanawiający jest podpis osoby stanowiącą opiekę domową zrobiony wprawną ręką – K. Markowska. Czy jest to podpis matki – Katarzyny Markowskiej – czy była tak dobrze wykształconą osobą? Na to pytanie może dać odpowiedź odnalezienie aktu ślubu rodziców dziadka, aczkolwiek często się zdarzało, że ksiądz z wygodnictwa wpisywał, że osoby stawające do aktu pisać nie umieją, mimo, że posiadają tą umiejętność.
W każdym bądź razie, jeżeli jest to podpis matki, to Dziadek Adam do 3 klasy prawdopodobnie chodził do Świedziebni, bo Rypin znajduje się 18 km od Janowa. Dodatkowo świadczyć może o tym, że wychowawcą klasy był Wojciechowski – a takie nazwisko nie jest wymienione spośród nauczycieli w książce Rypin – dzieje miasta, tom 1 do 1918 wydanej przez Muzeum Ziemi Dobrzyńskiej w Rypinie w 2010 roku, była to szkoła prywatna – Prywatne Udziałowe Progimnazjum Męskie, którego tradycje kontynuuje Zespół Szkół nr 1 im. Czesława Lissowskiego w Rypinie. Natomiast pewne jest, że dziadek w roku szkolnym 1916/17 uczęszczał do 4 klasy właśnie w tym progimnazjum.

Małachowianka

W 1917 roku Dziadek Markowski, na podstawie świadectwa z progimnazjum, został przyjęty do klasy piątej gimnazjum męskiego Koła Polskiej Macierzy Szkolnej w Płocku – najstarszej szkoły w Polsce (obecnie popularna nazwa tej szkoły to Małachowianka). Ze względu na przerwy w nauce(udział w rozbrajaniu Niemców i wojnie polsko-bolszewickiej) gimnazjum ukończył w 1921 roku – na świadectwie dojrzałości oprócz dyrektora Mieczysława Olszowskiego znajdują się nazwiska członków Komisji Egzaminacyjnej – nauczycieli gimnazjum: J. Leśniewski, Robert Gundlach, Jan Pniewski, Henryk Pniewski, Ks. M. Godlewski. Jednego nazwiska nie mogę rozczytać, a żadne podobne nie występuje w spisie nauczycieli – Jest to Władysława Riorezdzińska? Delegatem Ministerstwa WRiOP był W. Jeziorski.

Kolejną zagadką jest to, że na zachowanym tablou ze zdjęciem Dziadka Adama Markowskiego jest podana data 1921-1928. Na tableau znajdują się podpisane zdjęcia następujących uczniów: T. Bober, H. Kolasiński, J. Łukaszewski, Z. Śniegocki, L. Perelmuter, W. Tulman, H. Betcher, S. Szylit, S. Gołębiowski, J. Dobraczewski, Z. Krawczyński, A. Flaks, M. Rozental, B. Frankensztejn, W. Zmysłowski, A. Paciorkiewicz, L. Pokrzywa, K. Dąbrowski, A. Lebendiger, J. Łukasiak, B. Królikowski, E. Popławski. Zdjęcia nauczycieli nie są podpisane. Udział uczniów w obronie przed najazdem bolszewickim 1920 roku jest zaznaczony w samym środku obrazu. Mimo, że nigdzie nie ma napisu potwierdzającego, że to Małachowianka, to w dolnym rogu tableau można rozpoznać zamieszczone zdjęcie widoku od strony ul. Małachowskiego.
Wspomniana wyżej przerwa podczas nauki wynikała z tego, że „w 1920 podczas najazdu nieprzyjaciół stanął do obrony Ojczyzny w szeregach armii ochotniczej”. Za udział w pracy niepodległościowej został mu nadany Medal Niepodległości. Akta uzasadnień tych medali znajdują się w Centralnym Muzeum Wojskowym, ale zbiory nie są udostępniane ze względu na trwający tam remont, który nie skończy się przed końcem 2014 roku.

Wcześniejszy wpis o Adamie Markowskim Moi najstarsi przodkowie po mieczu
Następne wpisy o Adamie Markowskim
Materiały z archiwum Uniwersytety Warszawskiego
Nauczyciel w gimnazjum Staszica
Działalność niepodległościowa Dziadka Markowskiego

Owczarze – moi najstarsi ojczyści przodkowie

Owczarze - kapliczka w Janowie wystawiona przez drugie pokolenie Markoskich w Janowie
Owczarze – kapliczka w Janowie wystawiona przez drugie pokolenie Markoskich w Janowie
Najstarsi znani mi protoplaści rodu Markowskich to owczarze. Walenty Markoski – owczarz wżenił się w rodzinę gospodarzy w Janowie par. Świedziebnia woj. kujawsko-pomorskie i rozpoczął osiadły tryb życia. Jego ojciec był również owczarzem – czyli kimś w rodzaju, jak byśmy dziś powiedzieli, eksperta od hodowli owiec, trochę weterynarza, trochę wędrownika a nawet trochę szamana. Wnuk Walentego, a mój Dziadek Adam Markowski urodził się w 8 lutego 1898 roku w Janowie w rodzinie chłopskiej i dzięki swojej ciężkiej pracy został w końcu profesorem w gimnazjach i liceach w Warszawie.

Owczarze

Bardzo ciekawie opisał tą profesję Waldemar Fronczak na Forgenie w wątku Owczarstwo i hodowla owiec w XVII i XVIII w.Podsumował swój wywód stwierdzeniem „Owczarze rekrutowali się początkowo ze Śląska lub Niemiec i uważani byli w XVIII wieku za fachowców wysokiej miary, a ich wiedza weterynaryjna i owczarska przekazywana była z reguły, z pokolenia na pokolenie. Cieszyli się oni sławą wiejskich czarowników i lekarzy. Niektórzy z nich znani byli szerokiej klienteli szlacheckiej i mieszczańskiej.
Zazwyczaj nie byli to chłopi pańszczyźniani, a raczej ludzie „wolni”. Ich stosunki z dworem opierały się tylko na ustnej, rzadziej pisemnej umowie, stanowiącej kontrakt zawierany na określony czas.
Stąd tak częste zmiany miejsca zamieszkania rodzin owczarskich i trudności jakie sprawia nam dzisiaj ich genealogia.”

Dlatego mam poważne wątpliwości czy uda się sięgnąć dalej w ustalaniu moich ojczystych przodków.

Gospodarze czynszowi w Janowie

Zdjęcie pomnika ufundowanego przez moich przodków
W Genetece i aktach też zapisano nazwisko moich przodków jako Markoski
Dobrą wiadomością dla mnie jest, ogłoszony właśnie zamiar realizacji projektu o nazwie „Źródła genealogiczne mieszkańców województwa kujawsko-pomorskiego”, który ma być ukończony w 2015 roku. Wtedy akta będą łatwo dostępne i to co zindeksował zespół Waldemara Chorążewicza będzie w sieci dostępne od ręki. Będzie stosunkowo łatwo bliżej przyjrzeć całej rodzinie Markowskich i przyległościom. A może być tego dużo – z opowieści rodzinnych wynika, że dziadek Adam miał 7-ro rodzeństwa.
Podobno Markowskich nie ma już w Janowie, ale jednak ktoś dba o krzyż wystawiony prawdopodobnie przez rodziców mojego dziadka Katarzyny i Kazimierza. Jednakże literka F. umieszczona przed imieniem Katarzyna trochę mnie niepokoi.

Następny wpis o Adamie Markowskim
Lata szkolne na podstawie zachowanych dokumentów.

Gimnazjum Św. Katarzyny w Petersbugu

Gimnazjum Św. KatarzynyWyprawa do Warszawy zakończyła się połowicznym sukcesem. Rzeczywiście autorką artykułu o Gimnazjum Św. Katarzyny w Petersburgu jest Wanda Markowska Z Polkowskich – czyli moja babcia. Ale w bibliotece nie skanuje się książek przedwojennych na co nie byłem przygotowany. Zrobiłem więc trochę zdjęć telefonem i niestety nie są one najlepszej jakości. Będę musiał się wybrać po raz drugi z lepszym aparatem. Jedyna nadające się zdjęcie okładki umieściłem obok na której znajduje się rysunek kościoła Św. Katarzyny.
Artykuł babci pod tytułem „Zarys dziejów Gimnazjum Żeńskiego” powstał na bazie jej referatu wygłoszonego na zjeździe wychowanek i wychowanków zakładów Św. Katarzyny bodajże w 1927 roku. Niestety, w swoim tekście nie wspomina koleżanek, a skupia się na historii i nauczycielach.
Podobnie jest z tematyką artykułów innych autorek dotyczących szkół żeńskich: z Houwaltów Heleny Ptaszyckiej, Heleny Gintowtówny i z Krassowskich Wandy Chmielewskiej. Mogę tylko przypuszczać, że i one były wychowankami tej szkoły.
Drobnym sukcesem jest odnalezienie informacji o Wyższych Kursach Polskich odbywających się w Petersburgu – okazuje się, w latach 1916-1918 odbywały się właśnie na terenie Gimnazjum Św. Katarzyny w Petersbugu – były jakby naturalną kontynuacją gimnazjum. Zachowały się poświadczenia wydane babci z zakończenia z oceną celującą następujących kursów organizowanych przez Polskie Towarzystwo miłośników historii i literatury w Petrogradzie:
dr. Stanisław Kozicki „Kwestia agrarna w Polsce w XIX w” 2/15 maja 1917 r
Bohdan Wasiutyński „Historia polityczna zaboru pruskiego” 2/15 maja 1917 r.
Jerzy Fiedorowicz „Zarys historii prawa polskiego” 25 maja 1917 r.
Piotr Bańkowski „Historia literatury polskiej w pierwszej połowie XIX w.” 25 maja 1917 r.
Jan Ptaszycki „Historia literatury polskiej część I wieki średnie i wiek złoty” 29 maja 1917 r.
Bohdan Wasiutyński „Szły ekonomiczne Polski” 6 listopada 1917 r.
Winiarski „Ustrój polityczny i administracyjny na ziemiach pol. W XIX w.” 6 listopada 1917 r.
Baudonin de Courtenay „Charakterystyka psychologiczna języka polskiego” 6 listopada 1917 r.
Kursami babcia zakończyła naukę w Rosji. Jesienią 1919 r. rozpoczęła studia na wydziale filozoficznym Uniwersytetu Warszawskiego.

Wcześniejszy wpis o Wandzie Markowskiej: Dzieciństwo.
Następny wpis o Wandzie Markowskiej: Nowe informacje zdobyte z archiwum UW.

Dzieciństwo Babci Markowskiej

Wanda Markowska - Program wieczoru literacko artystycznegoBabcia Wanda Markowska z Polkowskich według aktu zgonu urodziła się w roku 1898 w Klińcach obecnie znajdującym się w obwodzie briańskim w Rosji, a w tamtych czasach w guberni czernichowskiej, na południowym krańcu powiatu suraskiego (za Słownikiem Geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IV/154). Jednakże najprawdopodobniej urodziła się w Hordziejówce (ros. Gordeevka) majątku dzierżawionym przez brata jej ojca. Dzieciństwo i młodość spędziła z rodzicami w Petersburgu, gdzie jej ojciec współprowadził firmę budowlaną. Z boku zamieściłem program z wieczoru literacko-artystycznego w którym bierze udział 12 letnia Wandzia Polkowska. W części II występuje wraz z Beatą Duchowską i Bronisławem Barylskim w obrazku scenicznym „W piwnicznej izbie”. Prawdopodobnie była już wtedy uczennicą szkoły znajdującej się przy kościele Św. Katarzyny.

Dzieciństwo Babci Markowskiej  Program wieczoru literacko artystycznego
Program wieczoru literacko artystycznego cz 2

Babcia Wanda Markowska ukończyła w roku 1916 gimnazjum św. Katarzyny w Petersburgu ze złotym medalem. Po napisaniu tego zdania zacząłem przeszukiwać Internet w poszukiwaniu informacji o tym gimnazjum. No i jest! – książka „Z murów św. Katarzyny: księga pamiątkowa b. wychowanek i wychowanków gimnazjów przy Kościele świętej Katarzyny w Petersburgu”. Oraz artykuł Ks. Bronisława Czaplickiego „KATOLICKA DZIAŁALNOŚĆ OŚWIATOWO–WYCHOWAWCZA W PETERSBURGU W DRUGIEJ POŁOWIE XIX I NA POCZĄTKU XX W. (DO 1914 R.)” z powołaniami na w/w książkę.

I… Autorką jednego z rozdziałów jest W. Markowska – koniecznie muszę więc zobaczyć tą książkę.

Na szczęście znalazłem ją w Pedagogicznej Bibliotece Wojewódzkiej im. Komisji Edukacji Narodowej w Warszawie. Biblioteka, jak wynika z opisu jej w Internecie, jest wspaniale wyposażona – między innymi w skaner. Książka co prawda ma ponad 300 stron, ale jeżeli to artykuł Babci – będę musiał ją zeskanować. Może uda się wybrać do Warszawy w przyszłym tygodniu.

EDIT. Niestety w bibliotece nie było skanera. Można było tylko robić zdjęcia, które mi nie wyszły. O zawartości książki opowiadam w następnym wpisie.

Wcześniejszy wpis o Wandzie Markowskiej Moja babcia, której nie poznałem.
Następny wpis o Wandzie Markowskiej Gimnazjum Św. Katarzyny w Petersburgu.