Bitwa pod Liwem
Ułan i strzelec konny. Bronisław Gembarzewski Wojsko polskie : Królestwo Polskie : 1815-1830
Bitwa pod Liwem podczas powstania listopadowego miała poważny wpływ na okoliczną ludność – wojska rosyjskie ściągnięte ze wschodnich terenów Rosji przywlokły ze sobą mało znaną chorobę – cholerę. W niemal każdych opracowaniach dotyczących powstania listopadowego wspomina się o tym dodatkowym efekcie wkroczenia wojsk rosyjskich do Królestwa Polskiego, ale dopiero przeglądając akta metrykalne wyraźnie widać jak tragiczne były tego skutki.

Bitwa pod Liwem

Podczas powstania listopadowego w połowie kwietnia 1831 roku doszło do starć pomiędzy Wojskiem Polskim Królestwa Polskiego a wojskami rosyjskimi w okolicach Liwu. Rosjanie nie chcieli, aby w posiadaniu Wojsk Polskich pozostały mosty umożliwiające operowanie naszym wojskom po drugiej stroni rzeki. W tym celu użyli sporych siły do zlikwidowania przyczółka po wschodniej stronie rzeki. Wojsko Polskie mimo, że słabsze liczebnie, ale dysponujące przewagą w kawalerii miało szansę pokonać przeciwnika. Niestety, nie wykorzystano tego atutu i Rosjanie osiągnęli swój cel – most dostał się w ich ręce. Dodatkowo, Rosjanie zadali duże straty, a część pozostałych żołnierzy została zarażona cholerą. Bitwa pod Liwem została szczegółowo opisana przez Tomasza Strzeżka w artykule „Przypadkowe krwawe zdarzenie” powstania listopadowego – bitwa pod Liwem 14-15 kwietnia 1831 roku wydanym w Echa Przeszłości nr. 13, str: 163-196.

Zapisy w księgach metrykalnych

W Liwskich księgach zgonów zostały zapisane akty zgonów trzech polskich wojskowych: akt 50 z 14 kwietnia stwierdza, że o 5 po południu stawili się porucznicy pierwszego pułku polskiego ułanów: Józef Przyborowski lat 29 i Józef Bądkowski i oświadczyli, że tego dnia o godzinie 3 po południu poległ podczas bitwy z Rosjanami między rzeką Liwiec zwaną blisko miasta Liwa Jan Przyborowski Porucznik adiutant pułku pierwszego strzelców pieszych Wojska Polskiego lat mający 28 rodem z Kujawskiego syn Augustyna i Jadwigi z Gutkowskich zostawiwszy po sobie owdowiałą żonę Leokadię z Celińskich. Z kolei akt 52 z 19 kwietnia o godzinie 9 z rana stawili się Jan Komirowski lat 32 Porucznik Wojska Polskiego i Paweł Dąbrowski lat 30 Kapelan i oświadczyli, że na dniu 14 bieżącego miesiąca o godzinie 2 po południu poległ Feliks Komirowski podchorąży przy artylerii lat 21 syn Tomasza i Petroneli z Czarnowskich.
Kolejny akt z 19 kwietnia informuje o zgonie Józefa Żukowskiego podoficera z pułku pierwszego ułanów Wojska Polskiego. Co ciekawe, sformułowanie zmarł śmiercią naturalną jest skreślone i zastąpione zmarł na cholerę

Pomiędzy aktami wojskowych nr 50 i 52 znajduje się akt zgonu (z 19 kwietnia) Franciszki Dębskiej lat 6 córki mieszczan rolników z Liwia, która jest ofiarą cholery w parafii Liw. Do tej pory, ta jednostka chorobowa nie pojawiała się wśród przyczyn śmierci. W ciągu kilku następnych dni dziennie umiera w Liwie co najmniej jedna osoba na tą chorobę (24 kwietnia aż 3), a epidemia z czasem rozszerza się na okoliczne wsie. Zestawienie aktów zgonów z poszczególnych lat ukazuje dramatyczny przebieg epidemii w parafii.

Porównanie liczby urodzeń i zgonów w parafii Liw

rok urodzenia zgony
1826 84 72
1827 89 52
1828 81 35
1829 74 45
1830 84 84
1831 67 139
1832 99 88
1833 90 55
1834 84 55
1835 86 58

Opublikowany przez Maciej A. Markowski

Maciej Adam Markowski - z wykształcenia doktor nauk technicznych, przez większość swojej pracy zawodowej zarządzał marketingiem w korporacjach, a z zamiłowania historyk rodziny. Członek Polskiego Towarzystwa Genealogicznego i członek zarządu Warszawskiego Towarzystwa Genealogicznego.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Informacje o nowościach na blogu

Aby otrzymywać informację o nowych wpisach proszę podać adres poczty i nacisnąć "Zapisz mnie"

Będę wysyłał informacje wyłącznie w związku z tekstami umieszczonymi na stronie i produktami genealogicznymi np: książkami, ofertami muzeów, archiwów, imprez itp. W każdej chwili można wycofać udzieloną zgodę.

Kliknięcie przycisku "Zapisz mnie" oznacza akceptację

Polityki prywatności

Holler Box