bitwa Berezyna 1812 BieleckiLegenda rodzinna głosiła, że mój przodek był z Napoleonem w Moskwie. Okazało się, że zamiast zwiedzania Moskwy były ciągłe marsze i jedna duża bitwa Berezyna. Co prawda, trudno było śledzić losy skromnego podporucznika w masie 100 tysięcy polskich żołnierzy Wielkiej Armii 1812 roku, ale wiedza, w którym pułku służył była wystarczająca do zanegowania legendy. Natomiast wcale nie jest wystarczająca do poznania pełnego szlaku bojowego.

Moskiewska wyprawa Napoleona w 1812 r.

Prześledziłem losy 17 pułku piechoty w którym służył mój przodek Stanisław Polkowski. W czasie wyprawy na Moskwę 17 pułk piechoty, był przydzielony do 17 dywizji w V korpusie Poniatowskiego.
Na wojnę 1812 roku wyruszyli w czerwcu z Twierdzy Modlin , która budowali od 1 września 1811 roku. 20 czerwca, po przejściu drogą przez Różan, Ostrołękę dotarli do Nowogrodu. Następnie drogą Jedwabne Szczuczyn Grajewo doszli Rajgrodu, gdzie odpoczywali 25 i 26 czerwca. Dalszy marsz całego V Korpusu prowadził do Grodna, gdzie dotarli 4 lipca. Był tam pierwszy postój w mieście za granicą Księstwa Warszawskiego. Po odpoczynku opuścili miasto, aby udać się do miasteczka Skidel (6 lipca), a następnie drogą Szczuczyn- Żołudek-Bielica do Nowogródka (10 lipca). Po 5 dniach ciągłego marszu 12 lipca dotarli do Nieświerza. Kolejny postój w Ciemkowiczach ze względu na niewielką odległość od nieprzyjaciela postój miał charakter ubezpieczony. 18 lipca V Korpus w całości dotarł do Słucka. Noc z 23 lipca na 24 lipca spędzili w Ihumieniu (w 1923 roku zmieniono nazwę miejscowości na Czerwień). Następnego dnia pod Jakszczycami przekroczyli Berezynę. Na koniec miesiąca dotarli pod Mohylew, gdzie nastąpiło wydzielenie sił 17 dywizji Dąbrowskiego do blokowania twierdzy Bobrujskiej. Od tej pory 17 dywizja działa niezależnie od V korpusu, który poszedł z Napoleonem na Moskwę. Mój przodek więc nie brał udziału w wielkich bitwach pierwszego etapu wojny jak Smoleńsk czy Borodino, a obserwował i częściowo blokował twierdzę Bobrujsk oraz osłaniał szlaki komunikacyjne na zapleczu – trakt przez Mozyrz na Kijów. Zdrowo się na maszerował w tym czasie: z samego Modlina przez Grodno do Mohylewa jest obecnie niemal 800 km, które pokonali w niecałe 40 dni.

Marsze i potyczki

Następnie byli w ciągłych marszach przeciwdziałając grupie generała Zapolskiego, korpusowi gen. Hertla, aż w końcu wzięli udział w ostatniej wielkiej bitwie tej kampanii: bitwie nad Berezyną. A następnie pokonali w śniegu ponad 600 km do Warszawy.
Może właśnie za udział w bitwie pod Berezyną Stanisław Polkowski otrzymał Virtuti Militari? Nie koniecznie. Joanna Żubrowa otrzymała Virtuti Militari za udział w potyczce podczas kampanii 1812 roku (nie jak się ciągle błędnie przepisuje za Zamość).

Na przykład 8 września, „pułkownik Hornowski [dowódca 17 p.p.] donosi, że dwie kolumny pułkowników Drejera i Baranowa, każda mocna z czterech batalionów, chcą się przebić z Czernichowa do Bobrujska, o czem chcąc się przekonać, posłał mocny oddział złożony z piechoty i kawalerji pułku piętnastego jazdy pod komendą kapitanów Szoma i Bromirskiego do Rohaczewa i Żłobina, którzy w Rohaczewie niespodziewanie napadłszy na nieprzyjaciela prócz wielu bardzo wykłutych, przyprowadzili wiele niewolnika i donieśli o rzeczywistej sile nieprzyjaciela.” Opis z Dziennika czynności wojennych generała Dąbrowskiego, spisany przez generała Dominika Dziewnowskiego, który znajdował się na portalu napoleon.org.pl.
Jedyną poważniejszą bitwą 17 p.p. w tym okresie jest bój pod Pankratowiczami 14 września 1812 roku.

Armia Księstwa Warszawskiego Gabriel Zych

Bitwa Berezyna 1812

Tak więc zamiast barwnej opowieści o wyprawie do Moskwy, Stanisław Polkowski odbył mordercze marsze i przeżył kilka rzadko wzmiankowanych utarczek z nieprzyjacielem.
Jedynym mocnym momentem był wielce prawdopodobny udział Stanisława Polkowskiego od 25 do 29 listopada 1812 w bitwie nad Berezyną osłaniającej przeprawę przez rzekę. Gabriel Zych w książce „Armia Księstwa Warszawskiego 1807-1812” ocenił ją jako wielki sukces Napoleona. Został on odniesiony przez w dużej mierze przez Polaków – ponad jedna trzecia sił sprzymierzonych stanowiły oddziały polskie. Poniosły też one wielkie straty: z początkowego stanu ponad 4000 żołnierzy zginęło ponad 1000 szeregowych, 300 młodszych oficerów. Bardzo wielu starszych oficerów było rannych, a według Roberta Bieleckiego, dowódca 17 pułku piechoty – Józef Hornowski dostał się do niewoli (według Gembarzewskiego dostał się do niewoli 14 stycznia 1813 roku).

Poprzedni wpis o Stanisławie Polkowskim:
Przesłanki, że mój przodek Stanisław Polkowski służył w pułku 17 piechoty Księstwa Warszawskiego
następny wpis o Stanisławie Polkowskim: Album Piechota z serii Wojsko Księstwa Warszawskiego – czyli jak wyglądał mój przodek w mundurze.

Opublikowany przez Maciej A. Markowski

Maciej Adam Markowski - z wykształcenia doktor nauk technicznych, przez większość swojej pracy zawodowej zarządzał marketingiem w korporacjach, a z zamiłowania historyk rodziny. Członek Polskiego Towarzystwa Genealogicznego i członek zarządu Warszawskiego Towarzystwa Genealogicznego.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

50% Complete

Powiadomienia o nowych wpisach

Widzę, że to kolejna wizyta na moim blogu. Może warto otrzymywać informację o nowych wpisach? Jeżeli tak, to proszę podać adres poczty i nacisnąć "Zapisz mnie"

Będę wysyłał informacje wyłącznie w związku z tekstami umieszczonymi na stronie i produktami genealogicznymi np: książkami, ofertami muzeów, archiwów, imprez itp. W każdej chwili można wycofać udzieloną zgodę.

Kliknięcie przycisku "Zapisz mnie" oznacza akceptację

Polityki prywatności

Holler Box

Informacje o nowościach na blogu

Aby otrzymywać informację o nowych wpisach proszę podać adres poczty i nacisnąć "Zapisz mnie"

Będę wysyłał informacje wyłącznie w związku z tekstami umieszczonymi na stronie i produktami genealogicznymi np: książkami, ofertami muzeów, archiwów, imprez itp. W każdej chwili można wycofać udzieloną zgodę.

Kliknięcie przycisku "Zapisz mnie" oznacza akceptację

Polityki prywatności

Holler Box