Mój nowy przodek Jan Szczepkowski

Ponad 10 lat zajęło mi ruszenie z miejsca z moimi przodkami Zaruskimi i Szczepkowskimi. Od tylu lat wiedziałem, że mój 2 x Pradziadek Michał Marian Zaruski urodził się w Rzewniu parafia Różan w 1851 roku i był synem Michała Zaruskiego i Marianny Szczepkowskiej. Drobnym kroczkiem, który zrobiłem kilka lat temu, było odnalezienie jego starszej siostry, Amelii (właściwie Agnieszki Amelii) po mężu Czaplickiej urodzonej we wsi Tłuściec (Tłuszcz) par. Czerwonka (Szelków) w 1839 roku. I w końcu przełom dzięki odnalezieniu 2 dokumentów w Kancelarii Michała Jaworskiego, rejenta w Pułtusku sfotografowanego i zamieszczonego na serwerach PTG – archiwalia.genealodzy.pl. Pierwszy dokument dotyczy ustanowienia Rady Familijnej do opieki nad dziećmi Jana Szczepkowskiego w grudniu 1836 roku, a drugi, powstały w lutym 1837 jest spisem majątku pozostałym po zmarłym. Informacje w nich zawarte uzupełniają się i w zasadzie traktować można je jako jeden. Dzięki niemu przybył mi nowy przodek Jan Szczepkowski i dostałem dodatkowe informacje o Michale Zaruskim.

nowy przodek Jan Szczepkowski

Jan Szczepkowski

Spis majątku zostały sporządzony w celu ustalenia masy spadkowej po nim i równego obdzielenia nią jego dzieci pochodzących z dwu małżeństw. Jan Szczepkowski był krezusem jak na okoliczną szlachtę. Posiadał między innymi dobra Tłuściec, kupione od Wincentego Lutosławskiego (przodka tego Lutosławskiego), dobra Rzewnie kupione od Magdaleny z Hrabiów Raczyńskich Xieżny Lubomirskiej (ten dokument może też się zachował), część dóbr Małki z gruntami na mieście Różan. Dokładając składniki ruchome, cały majątek oszacowano na ponad 100 tys złotych polskich. Akt też zawiera potężne zestawienie ruchomości, które pewnie niedługo przepiszę – daje ciekawy pogląd na ceny w 1837 roku.

Z aktu można dodatkowo wyczytać, że pierwszą żoną Jana Szczepkowskiego była Karolina Bichan (miała brata Andrzeja Bihana). To bardzo rzadko nazwisko znalazłem w Genetece tylko w Warmińsko-mazurskim (dzisiaj są Bichanowie w Brodnicy). Przy czym te ostatnie, jest o tyle ciekawe, że imię Ernst występuję i Genetece i w akcie notarialnym. Możliwe, że Bichanowie stara to szlachta kaszubska – będzie to przedmiotem moich kolejnych badań.

Jan Szczepkowski z Karoliną doczekali się pięciorga dzieci: Marianny (19 lat w grudniu 1836 roku), Maurycego (18 lat), Ferdynanda (16 lat), Honoraty (14 lat) i Emilii (12 lat). Karolina zmarła 17 maja 1829 roku, a rok później Jan ożenił się z Katarzyną Gerwatowską (córką Pawła ze wsi Soie parafia Czerwonka) z którą miał dwie córki: Rozalię (5 lat) i Annę (2 lata).
W publikacji Szlachta wylegitymowana E. Sęczys znajduje się informacja, że Ferdynand i Maurycy, synowie Jana, wylegitymowali się w 1843 roku. Co więcej, w Genetece znalazłem akty ślubu dzieci Maurycego i Beginy Nizińskiej (Niżyńskiej): Jana urodzonego w Zakliczewie ok. 1853 i Henryki Marianny oraz ich dzieci.

Kolejną informacją wynikająca z aktu notarialnego jest, że Jan Szczepkowski miał dwu braci: Wojciecha (mieszkającego w Rzewniu) i Antoniego (mieszkającego w Perzanowie). W Genetece można znaleźć informacje o dzieciach Antoniego Szczepkowskiego urodzonych w Perzanowie. Z dużym prawdopodobieństwem można przyjąć, że są to dzieci naszego Antoniego, brata Jana i Wojciecha.

Pewne ślady wiodą do miejsca urodzenia braci w Zawadach mieszczących się Powiecie Przasnyskim. Szukając ich według swoich wcześniejszych wskazówek jak znaleźć parafię znając nazwę wsi, odnalazłem wsie Zawady w 2 parafiach: Grudusk, Gołymin. Adam Pszczółkowski podpowiedział mi jeszcze trzecią: Płoniawy. Będzie gdzie szukać szukać.

Michał Zaruski w akcie notarialnym

Michał Zaruski w akcie notarialnym jest wymieniony jako przyjaciel zmarłego Jana Szczepkowskiego i członek Rady Familijnej do opieki nad jego dziećmi z pierwszego małżeństawa. Rada jednomyślnie wybrała go głównym opiekunem dzieci Jana i Karoliny czyli Marianny, Maurycego, Ferdynanda, Honoraty i Emilii. W tym czasie Michał Zaruski mieszkał w Zakliczewie (parafia Maków Mazowiecki) jako dzierżawca.
Myślałem, że jestem już w domu, tym bardziej, że Kurierze Warszawskim z 1831 roku znajduje się informacja o przyjeździe do Warszawy Klemensa Zaruskiego z Zakleczewa. Jednak zwrócono mi uwagę na artykuł o Loży Wolnomularskiej z Pułtuska. Jest tam wymieniony Michał Zaruski jako członek III stopnia. Informacja ta pochodzi najprawdopodobniej z pozycji: Stanisława Małachowski Łempicki w „Wykazie polskich lóż wolnomularskich oraz ich członków w latach 1738 – 1821”, Kraków 1930. Głębsze poszukiwania wśród źródeł o wolnomularzach pozwoliły odnaleźć informacje, że Michał Zaruski jako członek stopnia II był dzierżawcą wsi Obryty (teraz Obryte).

Wszystko to oznacza, że wystarczy się zabrać za indeksację parafii leżących na zachód i południowy zachód od Różana i „wszystko” z Zaruskimi powinno być jasne. Wiele ksiąg z tych parafii jest dostępnych w Płockim Archiwum Archidiecezjalnym.

Niestety, na kluczowy dokument: akt małżeństwa Michała Zaruskiego z jego wychowanką Marianną Szczepkowską są mała szanse. Panna według dokumentów mieszkała w 1837 roku w Rzewniu (par. Różan – dokumentów brak), a w lutym 1839 rodzi się ich córka w Tłuszczu (par. Szelków). Pewna szansa jest, że Michał Zaruski wziął dzieci Jana do siebie i ślub odbył się w Zakliczewie, więc Maków Mazowiecki jest też do przejrzenia.

To jedno znalezisko otwiera bardzo dużo nowych ścieżek poszukiwań. A tydzień temu myślałem, że nigdy nic więcej się się nie dowiem.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *