Jak zrobić drzewo genealogiczne – poradnik

Rodzice uczniów szkoły podstawowej czasami nawet dwa razy muszą zmierzyć się z pytaniem „jak zrobić drzewo genealogiczne”. Jest to praca domowa z historii (zwykle w II i IV kasie), którą w wielu przypadkach, dzieci powinny odrobić wraz z rodzicami (osoby początkujące, które chcą zrobić drzewo genealogiczne tylko dla siebie, od razu mogą przeskoczyć do sekcji o poszukiwaniach, a zaawansowane wybrać temat z menu Porady). W części przypadków, rodzice najpierw sami muszą odrobić co najmniej dwie prace domowe – zastanowić się jaką część życia domowego chcemy ujawnić, bo prace wykonane przez nasze dzieci mogą znaleźć się w przestrzeni publicznej oraz jak pomóc dzieciom zrobić drzewo genealogiczne. Następnie można przejść do zagadnienia jak narysować drzewo genealogiczne rodziny lub wybrać odpowiedni dla siebie program i wydrukować drzewo genealogiczne na drukarce lub ploterze.
Najpierw jednak proponuję trochę teorii – o drzewie co na głowie stoi oraz o różnych rozumienia terminu genealogia.

Jak zrobić drzewo genealogiczne w IV klasie

Z zagadnieniem „Jak zrobić drzewo genealogiczne” uczniowie szkoły podstawowej mogą się spotykać dwa razy. Za pierwszym razem, podczas nauczania zintegrowanego w klasach I-III w zupełności wystarczą 3 pokolenia – dziecko, rodzice i dziadkowie. Te informacje zwykle znamy. Drugi raz, w IV klasie na historii, wymagania są większe. Lepiej się przygotować na tą pracę domową zawczasu, ponieważ jeżeli historia rodziny nie przetrwała w naszych głowach, to wydobycie informacji może zająć dłuższą chwilę.

Najlepszym rozwiązaniem jest, aby dziecko samo dowiedziało się jak zrobić drzewo genealogiczne rodziny poprzez rozmowę z nami, naszymi rodzicami i innymi członkami rodziny. Jest to najbardziej wartościowa forma wykonania tego zadania. Dowiadując się kim byli ich dziadkowie, pradziadkowie, prapradziadkowie łatwiej i milej będą się uczyć historii. Zupełnie inaczej się zapamiętuje historię o jakimś wydarzeniu gdy wiemy, że ktoś z naszej rodziny brał w nim udział, czy nawet się tylko przyglądał.

Często i nam przyda się wspólne wysłuchanie w spokoju opowieści starszych członków rodziny o dziejach naszych przodków. Duży wpływ na to jacy my jesteśmy mają nasi rodzice. Na nich wpływ mieli ich rodzice, czyli nasi dziadkowie, a na naszych dziadków ich rodzice. I tak dalej. Wiedząc więcej o swoich dziadkach lepiej rozumiemy naszych rodziców i ich rodzeństwo.
Zdarza się, że zorganizowanie spotkania rodzinnego nie jest proste, szczególnie gdy mieszkamy w różnych częściach kraju. Więc warto pomyśleć z wyprzedzeniem o nim, a nie czekać, aż praca domowa zostanie zadana.

Jak zrobić drzewo genealogiczne, gdy nie pamiętamy wszystkich danych?

Jak zrobić drzewo genealogiczne drzewo Grothów owZdarzają się rodziny, gdzie wysłuchanie starszego pokolenia, niestety nie jest już możliwe. Jak wtedy zrobić drzewo genealogiczne? Między innymi zostają w odwodzie informacje zapisane w kamieniu – płyty nagrobne oraz dokumenty (papierowe lub elektroniczne) zgromadzone w różnych instytucjach państwowych: Urzędach Aktu Cywilnego, urzędach gminy czy starostwach oraz archiwach.

Jak informacje z cmentarza pomogą nam zrobić drzewo genealogiczne?

Najczęściej z napisu na nagrobku możemy poznać daty śmierci, czasem urodzenia oraz w przypadku kobiet, nazwisko panieńskie. Mimo, że i tak odwiedzamy groby w Święto Zmarłych, warto wybrać się tam wcześniej, gdy jest ładna pogoda. Będzie to dobra okazja, aby opowiedzieć dziecku o przodkach i w ten sposób pomóc mu w przyszłości zrobić drzewo genealogiczne. Przy okazji, można zrobić zdjęcia grobu – można je będzie wykorzystać do zilustrowania drzewa genealogicznego. Daty poznane na cmentarzu mogą się nam przydać, aby dowiedzieć się więcej. Jeżeli nie możemy pojechać na cmentarz, to mając szczęście możemy odszukać osobę zmarłą w wyszukiwarce grobów.
W grobowcach rodzinnych spoczywa czasem kilka pokoleń naszych przodków, a także może być informacja o ich rodzeństwie, więc jednorazowo uzyskujemy więcej informacji.

Kto jeszcze pomoże nam zrobić drzewo genealogiczne?

W Urzędach Stanu Cywilnego są zgromadzone akty metrykalne obejmujące ostatnie 100 lat, więc w większości przypadków są tam dane umożliwiające nam zrobić drzewo genealogiczne zawierające kilka pokoleń. Niestety, czas oczekiwania na pojedynczy dokument może sięgać nawet miesiąca (ale w mniejszych urzędach dokumenty możemy uzyskać od ręki). Pewnym utrudnieniem jest to, że do uzyskania dokumentów upoważniony jest jedynie potomek danej osoby, więc żona może nie odebrać dokumentów dotyczących przodków męża i na odwrót.

Najpewniejszą drogą jest zebranie po kolei wszystkich odpisów zupełnych dotyczących naszych zmarłych przodków, zaczynając od aktu zgonu, przez akt ślubu do aktu urodzenia. Często jeden dokument prowadzi nas do następnego. Wiele USC nie dysponuje wyszukiwarką wszystkich aktów w Polsce. Nawet często nawet nie mają wiedzy o wszystkich osobach zapisanych w ich księgach. Jedynym pewnym rozwiązaniem jest przyjście do urzędu ze wszystkimi potrzebnymi danymi: imieniem, nazwiskiem i datą zdarzenia. Czasami wystarczy znać rok, czasami też miesiąc, a czasami konieczna jest znajomość dokładnej daty dziennej. Najłatwiej jest z datą urodzenia i miejscem urodzenia, ponieważ często znajdują się w akcie zgonu. Z kolei aktu ślubu możemy poszukiwać niedługo po urodzeniu się pierwszego dziecka.

Jeżeli mamy czas, do dalszych USC nie musimy jeździć: zamówienie możemy złożyć pisemnie i poprosić o przysłanie dokumentu do naszego USC (niektóre USC nawet przysyłają do domu).
Wydanie odpisu zupełnego jest stosunkowo kosztowne (33 zł), ale możemy poprosić o ksero – nieuwierzytelnioną kopię (5 zł). Dodatkową korzyścią kopi aktu jest to, że może on zawierać więcej danych. Niestety, nie każdy urząd je wydaje, mimo że powinien. Ponadto, dokumenty sprzed 1918 roku mogą nam przysporzyć kłopotów. Nie dość, że będziemy musieli go sami przetłumaczyć z języka zaborcy, ale jeszcze odcyfrowywać pismo odręczne w obcym języku.

Ciekawym źródłem nie tylko danych podstawowych, ale również zdjęć przodków są koperty dowodowe. Co to jest i jak je zdobyć można na przykład przeczytać na forum Polskiego Towarzystwa Genealogicznego dyskusję pod tym samym tytułem.


Kolejnym krokiem poszukiwań genealogicznych, są poszukiwania w dokumentów archiwach, co wcale nie musi być trudne. Dzięki zbiorowemu wysiłkowi wielu genealogów hobbistów powstały wyszukiwarki obejmujące dziesiątki milionów aktów metrykalnych.a także innych dokumentów. Można zacząć poszukiwania od Geneteki zawierającej już niemal 20 milionów zindeksowanych aktów metrykalnych. Niektóre regiony, jak wielkopolska, pomorze, lubelskie, ma swoje własne wyszukiwarki.

Jakie duże należy zrobić drzewo genealogiczne?

Znany pisarz, Melchior Wańkowicz zwykł mówić: „nie podam ręki nikomu, kto nie zna nazwiska prababki z domu”. Czyli kiedyś uznawano powinniśmy znać na pamięć co najmniej 4 – 5 pokoleń naszej rodziny. Dokumenty zachowane w USC mogą sięgać nawet dwa pokolenia dalej, ale jak już napisałem, możemy uzyskać je tylko dla naszych przodków. Niestety, w USC nie zostaną nam wydane dokumenty dotyczące pozostałej rodziny. Tu musimy polegać na rodzinnych opowieściach. Czasami rąbka tajemnicy uchylają nam grobowce rodzinne. Akta metrykalne, pozwalają nam sięgnąć czasami nawet do XVII wieku, akta sądowe nawet jeszcze dalej. Jak daleko sięgniemy, zależy od tego jakie dokumenty się zachowały i jak dużo czasu spędzimy na poszukiwaniach. Zdarza się, że nawet w XIX wieku napotkamy barierę nie do pokonania.

Jako punkt odniesienia mogę podać swoje dotychczasowe wyniki: udało mi się poznać ponad 100 moich przodków, około 500 osób bliższej rodziny, a w różnych wspólnie prowadzonych drzewach znajduje się od kilku tysięcy do ponad 100 milionów osób.

Na potrzeby jednego ze spotkań przygotowałem stroniczkę z podstawowymi informacjami dla chcących rozpocząć przygodę z genealogią. Znajduje się ona w następującym pliku .pdf do ściągnięcia ze strony: Od czego rozpocząć poszukiwania przodków

Najlepszą pomocą przy hobbistycznych poszukiwaniach przodków jest wydana pod koniec 2015 roku książka Małgorzaty Nowaczyk Poszukiwanie przodków
Małgorzata Nowaczyk Poszukiwanie przodków

Również pod koniec 2015 roku wydano aż 3 książki pomagające spisać historię rodziny czy rodu.

Następne strony –>
następny krok: wyszukiwarki genealogiczne
Jak narysować drzewo genealogiczne rodziny
Jak zapisać w książce drzewo genealogiczne
Drzewo genealogiczne rodziny w komputerze
Najlepszy program obsługujący drzewo genealogiczne

Jak zrobić drzewo genealogiczne, aby pokazać tyle ile trzeba

Jak zrobić drzewo genealogiczne - drzewo synaŁadne prace dzieci często są wywieszane na szkolnych korytarzach czy w Internecie. Rodzina jest naszą wewnętrzną, intymną sprawą i część osób może nie życzyć sobie ujawniać zbyt dużo. Ponadto, bardzo często np. banki naszą tożsamość weryfikują pytając się o nazwisko panieńskie matki. Ja zwracam również uwagę, aby dane osobowe mojego dziecka nie znalazły się w Internecie. Nawet staram się aby na fotografiach umieszczanych w Internecie nie było widać jego twarzy.

Ale z drugiej strony, zwykle chcemy aby dziecko miało jak najlepszą prace domową. Więc w drzewie są umieszczane imiona, nazwiska, zdjęcia, daty i miejsca urodzin czy ślubu.

W rodzinach zdarzają się różne sytuacje, których nie chcielibyśmy upubliczniać. Wtedy należy spróbować przedyskutować z nauczycielem czy nie pozwoliłby przedstawić powiązań rodzinnych w inny sposób.

Na przykład, możemy przedstawić zestawienie potomków jednego z dziadków lub pradziadków dziecka. Uzasadnieniem może być takie, że np. pokazujemy jak długo rodzina dziecka jest związana z daną miejscowością lub z jakiegoś innego powodu jest to ciekawa część rodziny. Jeżeli rodzina jest liczna, zamiast sięgać daleko wstecz, można skupić się na wszystkich braciach i siostrach.
Powołując się na ustawę o ochronie danych osobowych, zakazującej upubliczniać dane osobowe osób żyjących możemy się ograniczyć do podawania jedynie imion np. Tata Jacek, Dziadek Mieczysław itd. Zamiast zdjęć, dziecko może wykonać rysunki lub skorzystać z gotowych grafik twarzy wyszukanych w Internecie. Z resztą, ze względów chociażby dobrego obyczaju należało by zapytać się osoby umieszczane w drzewie czy pozwalają upublicznić swoje dane (jeśli podajemy imię i nazwisko) oraz wizerunek (jeżeli dodajemy zdjęcie). W bardziej świadomych szkołach nauczyciele przed wywieszeniem drzew genealogicznych w miejscach publicznych zbierają od rodziców pisemne zgody na ich upublicznianie.

Podsumowując: jeżeli chcemy zrobić drzewo genealogiczne dla rodziny, warto tam umieścić: datę i miejsce (urodzenia, ślubu, zgonu), zdjęcie, zawód, miejsce zamieszkania, pracy a także najważniejsze fakty z życia danej osoby (np. przeprowadzka, otrzymane odznaczenia). Natomiast gdy drzewo rodzinne może trafić do przestrzeni publicznej zastanówmy się, czy aby to wszystko chcemy pokazać.

Kolejną rzeczą, z która wiąże się z zadaniem jak zrobić drzewo genealogiczne rodziny jest reakcja dzieci na pokazanie relacji rodzinnych koleżanek i kolegów z klasy. Szczęśliwe, w naszej klasie nie było żadnych niepotrzebnych komentarzy na temat sytuacji rodzinnej innych dzieci. Jednakże, może się zdarzyć, że ze względów kulturowych, zawartość drzewa genealogicznego którejś rodziny będzie niezbyt pochlebnie komentowana.