Cmentarze warszawskie to nie tylko Powązki i Cmentarz Bródnowski

Wpadła mi w ręce książka Karola Mórawskiego Cmentarze warszawskie. W pierwszym momencie chciałem napisać, że jest to stosunkowo stara książka, bo wydana w 2012 roku. Po chwili jednak się zreflektowałem. Przecież Cmentarz powązkowski 1790-1850 Szenica to wydanie z 1979 roku, a Cmentarz ewangelicko-augsburski w Warszawie Szulca wydano w 1989 roku. Co prawda na publikacje Szenica, jak kiedyś napisałem, trzeba uważać. Te dwie publikacje mocno straciły na użyteczności (ale nie całkiem), po przeprowadzeniu inwentaryzacji tych cmentarzy i udostępnieniu ich wyników w Internecie.

Cmentarze Warszawskie

Nie zadawałem sobie sprawy ile jest ich jest. Myślałem, że kilka, może kilkanaście. Dopiero książka Karola Mórawskiego uświadomiła mi, że ponad czterdzieści. Jeżeli dodamy do tego pobliskie miejscowości to, okazuje się, że grobów zmarłych osób, które mieszkały w Warszawie można poszukiwać nawet w ponad 100 miejscach. Przykładowo w samym Piasecznie są co najmniej 3 cmentarze. Tu sytuacja jest o tyle dobra, że cmentarz komunalny jest dostępny w Grobonecie (ale tylko do 2003 roku), a zabytkowy cmentarz parafialny doczekał się opracowania (co prawda są opisane tylko wybrane groby).

Jest jeszcze jedna, znacznie wcześniejsza (z 1885 roku), również 3 tomowa, publikacja dotycząca Cmentarza Powązkowskiego. Właściwie pod tytułem publikacji „Cmentarz powązkowski pod Warszawą” Kazimierza Wójcickiego kryje się opis kilku cmentarzy, ponieważ w tomach pierwszym, drugim i częściowo trzecim opisano sylwetki znacznych osób pochowanych na Powązkach, ale część tomu trzeciego, autor poświęcił „cmentarzom katolickim i innych wyznań pod Warszawą i okolicach tegoż miasta”. Są tam krótsze opisy i biogramy najznaczniejszych osób pochowanych na cmentarzach: Święto-krzyskim (nie istnieje), przy ulicy Leszno (nie istnieje), w Wilanowie, we wsi Czerniakowie, na przedmieściu Praga (Kamionkowski), na Bielanach, we wsi Wawrzyszew, parafii wyznania ewangelicko-augsburskiego, parafii wyznania ewangelicko-reformowanego, wsi Wola pod Warszawą i Prawosławnym.
Książka jest dostępna w bibliotece cyfrowej Polna oraz Wielkopolskiej Bibliotece Cyfrowej, a reprint może być ładnym prezentem dla varsavianista, genealoga czy bibliofila.

Oficerowie Legionów Polskich i innych wojsk tego okresu

W dodatku znajdującym się w trzecim tomie książki Wójcickiego zamieszczono odnaleziony w papierach po Kazimierzu Luxie dokument: „Lista imienna Oficerów Legiów Polskich we Włoszech, wojsk posiłkowych przy Rzeczpospolitej Cyzalpińskiej: od roku 1797 po koniec roku 1806. Jako też Legii Nad-Dunajskiej od roku 1799 przy wojskach Rzeczpospolitej Francuskiej po koniec 1802 roku”. Autor dodał do niej przypisy do wielu wymienionych tam osób oraz odnośniki do wcześniej opisanych postaci. Także w dwu pierwszych tomach znajdują się dłuższe życiorysy i wspomnienia o oficerach byłego wojska polskiego – czyli Legionów, wojsk księstwa warszawskiego i królestwa polskiego (kongresowego).

Ciekawym uzupełnieniem listy z książki Cmentarz Powązkowski, są skany dokumentów legii zamieszczone na blogu poświęconemu Generałowi Janowi Henrykowi Dąbrowskiemu.

Oba te źródła są doskonałym rozszerzeniem moich dotychczasowych zbiorów o oficerach wojsk epoki napoleońskiej.

 

 

Cmentarze warszawskie Karol MorawskiTytuł: Cmentarze warszawskie
Autor: Karol Mórawski
Wydawnictwo: Nowy Świat
ISBN: 9788373864573
Rok wydania: 2012
Ilość stron: 248

Na marginesie tego wpisu powstał artykuł Cmentarz bródnowski czy brudzieński?

2 komentarzy na temat “Cmentarze warszawskie to nie tylko Powązki i Cmentarz Bródnowski

  1. Książkę poprzedził tegoż autora Przewodnik historyczny po cmentarzach warszawskich (Wydawnictwo PTTK „Kraj” – Warszawa 1989). Obejmuje ona 39 cmentarzy istniejących, niekoniecznie jeszcze w tym czasie czynnych.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *